Πέμπτη, 28 Μαρτίου 2019

Τοις κείνων ρήμασι πειθόμενοι [#119]

Η μάχη της Σελλασίας

Β’ Μέρος

Οι δυο στρατοί παρατάχθηκαν στο στενό πέρασμα της Σελλασίας το 222 π.Χ., περιοχή η οποία διαρρέεται από έναν μικρό ποταμό, τον Οινούντα, αριστερά του οποίου δεσπόζει ένας μικρός λόφος, η Εύα. Στο σημείο αυτό είχε παραταχθεί ο αδελφός του Κλεομένη, ο βασιλιάς Ευκλείδας, προκειμένου να αποτρέψει κυκλωτική κίνηση του εχθρού.

Πραγματικά, ο Αντίγονος, διαπιστώνοντας ότι ο Κλεομένης είχε παρατάξει σε καλύτερο σημείο τον στρατό του, έστειλε Ιλλυριούς και Ακαρνάνες να τον κυκλώσουν μέσω του λόφου. Ο Κλεομένης, αν και κατάλαβε την απουσία αντίπαλων δυνάμεων, δεν προέβη σε αλλαγή του σχεδίου του. Ο Δαμοτέλης, δε, υπεύθυνος για τις ενέδρες, τον βεβαίωσε, δωροδοκούμενος πιθανόν από τον Αντίγονο, ότι δεν είχε υποπέσει στην αντίληψη του καμιά κυκλωτική κίνηση.  

Ο Κλεομένης αρχικά κατάφερε να απωθήσει την μακεδονική φάλαγγα χάρη στο ορεινό έδαφος και τον βαρύ οπλισμό των Σπαρτιατών, αλλά όταν το μέτωπο του Ευκλείδα υποχώρησε και οι γραμμές στον λόφο διασπάστηκαν, βρέθηκε κυκλωμένος. Οι Σπαρτιάτες πολέμησαν με γενναιότητα μέχρι το τέλος, δίχως όμως να καταφέρουν να αποκρούσουν τους Μακεδόνες. Στο σημείο αυτό ο Πλούταρχος αναφέρει ότι σκοτώθηκαν πολλοί μισθοφόροι και ότι από τους 6.000 Σπαρτιάτες μόνο 200 κατάφεραν να σωθούν, μεταξύ των οποίων ήταν και ο Κλεομένης.

Ακολούθως, οι ηττημένοι έφτασαν στην Σπάρτη, όπου ο Κλεομένης τους συμβούλευσε να δεχθούν ειρηνικά τον Αντίγονο. Έπειτα, έφυγε με πλοίο από το Γύθειο για την Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, όπου βρίσκονταν η μητέρα και τα παιδιά του, καθώς είχαν σταλεί ως εγγύηση για την αποστολή οικονομικής ενίσχυσης από τον Πτολεμαίο. Η σύζυγος του, η Αγιάτις, είχε αποβιώσει νωρίτερα.

Εν συνεχεία ο Αντίγονος, μετά την νίκη του έσπευσε στην Σπάρτη, την οποία κυρίευσε, για πρώτη φορά στην ιστορία της πόλης. Αμέσως επανέφερε το παλαιό πολιτικό καθεστώς, καταργώντας τις μεταρρυθμίσεις του Κλεομένη. Οι Έφοροι επανήλθαν στην εξουσία, ενώ η βασιλεία καταργήθηκε. Ο Αντίγονος, ωστόσο, δεν παρέμεινε πολύ καιρό στην πόλη, καθώς η κατάσταση στην Μακεδονία ήταν κάτι περισσότερο από κρίσιμη, λόγω επιδρομής των Ιλλυριών.

Στο σημείο αυτό, δε, πρέπει να επισημανθεί ότι αν ο Κλεομένης δεν πιεζόταν τόσο πολύ, λόγω της καταβολής των μισθών του μισθοφορικού στρατού του και περίμενε λίγες ημέρες ακόμη, ίσως να μην είχε χρειαστεί καν να πολεμήσει. Ωστόσο, λίγο αργότερα, ευρισκόμενος στην Αλεξάνδρεια, αυτοκτόνησε προσπαθώντας χωρίς επιτυχία μαζί με τους συντρόφους του να προκαλέσει επανάσταση κατά του τριφηλού διαδόχου του Πτολεμαίου. Έτσι, έπειτα από την αποτυχημένη αυτή απόπειρα της επανάστασης και την αυτοκτονία των επαναστατών, η οικογένεια του Κλεομένη δολοφονήθηκε.

Το καθεστώς που είχε επιβάλλει ο Αντίγονος στην Σπάρτη διατηρήθηκε επί μικρό χρονικό διάστημα. Εντούτοις, περί το 219 π.Χ., δηλαδή περίπου μετά από τρία έτη, επανήλθε ο θεσμός της διπλής βασιλείας με τον Αγησίπολι Γ’ στον θρόνο των Αγιάδων και τον Λυκούργο στον θρόνο των Ευρυποντιδών, αν και, όπως λέγεται, ο Λυκούργος ανήλθε στον θρόνο κατόπιν δωροδοκίας των Εφόρων.

Μάλιστα, ο Λυκούργος αποφάσισε ότι η πόλη έπρεπε να αποσκιρτήσει από την συμμαχία με την Αχαϊκή Συμπολιτεία και τους Μακεδόνες, και έτσι έταξε την πόλη της Σπάρτης στο πλευρό των Αιτωλών. Κατόπιν τούτου, κήρυξε τον πόλεμο στην Αχαϊκή Συμπολιτεία και εισέβαλε στην Αργολίδα την άνοιξη του 219 π.Χ., όπου κατέλαβε μερικές τοποθεσίες. Εν συνεχεία ανακλήθηκε στην σπαρτιατική πολιτεία, όπου αφού εξόρισε τον ανήλικο Αγησίπολι το 215 π.Χ., κυβέρνησε απολυταρχικά μέχρι τον θάνατο του .

Ακολούθως, τον διαδέχτηκε ο γιος του Πέλοψ, αλλά την εξουσία ασκούσε ουσιαστικά ο επίτροπος Μαχανίδας, ο οποίος ήταν επίσης υπέρμαχος του αντιμακεδονικού και αντιαχαϊκού αγώνα. Επίσης, από έμμεσες πληροφορίες μαθαίνουμε ότι ο Μαχανίδας αναδιοργάνωσε τον στρατό και με την υποστήριξη των μισθοφόρων του επέβαλε απολυταρχικό καθεστώς, δίχως όμως να καταλύσει τους παραδοσιακούς θεσμούς.

Στην συνέχεια, στην μάχη της Μαντίνειας τον Μάιο του 207 π.Χ. ο Μαχανίδας, αν και ενισχυμένος από τους Αιτωλούς, χρησιμοποιώντας μάλιστα σε εκ παρατάξεως μάχη καταπέλτες, γεγονός πράγματι πρωτοφανές για την εποχή, ηττήθηκε και 4.000 στρατιώτες του σκοτώθηκαν. Ο νικητής του δεν ήταν άλλος από τον Μεγαλοπολίτη Φιλοποίμενα, ο οποίος σε μια μονομαχία με τον Μαχανίδα σκότωσε τον βασιλιά των Σπαρτιατών. Με την νίκη του αυτή εδραίωσε την κυριαρχία της Αχαϊκής Συμπολιτείας στην Πελοπόννησο.

 

Αρχείο

Επισκέπτες Συνδεδεμένοι

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 225 επισκέπτες

Επικοινωνία

Φόρμα Επικοινωνίας

email: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.