Πέμπτη, 13 Σεπτεμβρίου 2018

Τοις κείνων ρήμασι πειθόμενοι [#91]

Α’ Μέρος

Η Σικελική Εκστρατεία και το τέλος της εμφύλιας διαμάχης.

Η συμφωνηθείσα ειρήνη, βέβαια, δεν ήταν δυνατόν να τηρηθεί επί μακρόν. Το 420 π.Χ. έκανε μια πολύ δυναμική εμφάνιση ο Αλκιβιάδης στα πολιτικά δρώμενα της πόλης των Αθηνών. Σύμφωνα με ιστορικές πηγές, ήταν αριστοκρατικής καταγωγής, με μεγάλη περιουσία και πολύ καλή στρατιωτική εκπαίδευση. Είχε ανατραφεί από τον Περικλή και την Ασπασία, σε ένα περιβάλλον αμιγώς πολιτικό. Έτσι, μετά τον Περικλή, ο Αλκιβιάδης υπήρξε ο πιο άξιος και χαρισματικός πολιτικός της Αθήνας, εκείνος ο οποίος εξιδανικεύτηκε περισσότερο από τους συμπολίτες του. Στις πολεμικές συγκρούσεις και στους αθλητικούς αγώνες κέρδιζε το αριστείο ανεπιφύλακτα. Ωστόσο, από την κατά τα άλλα σπουδαία του προσωπικότητα απουσίαζε η ηθική και η αίσθηση του μέτρου, γεγονός που τον οδήγησε τελικά στην καταστροφή.

Το 420 π.Χ. ο Αλκιβιάδης κατάφερε να εκλεγεί στρατηγός, διαδεχόμενος τον Νικία, με αποτέλεσμα η Αθήνα να συμμαχήσει με το Άργος, την Ήλιδα και την Μαντίνεια, πόλεις οι οποίες προηγουμένως είχαν εγκαταλείψει την Πελοποννησιακή Συμμαχία. Άλλωστε, το γεγονός ότι οι συμμαχικές δυνάμεις της Σπάρτης δεν συμφωνούσαν με τους όρους της ειρήνης, σηματοδότησε την οριστική διάλυση της Πελοποννησιακής Συμμαχίας.

Ακολούθως, η Επίδαυρος δέχθηκε επίθεση από την Αθήνα και το Άργος, με την Σπάρτη να σπεύδει να συνδράμει τον σύμμαχο της. Οι Αθηναίοι, εντούτοις, θεώρησαν ότι οι Σπαρτιάτες βοηθώντας την Επίδαυρο κατέλυσαν τους όρους της ειρήνης. Οι τελευταίοι δε, για αντιπερισπασμό, εισέβαλαν στην Αργολίδα υπό την ηγεσία του νεαρού βασιλιά Άγι Β’. Το στράτευμα συγκεντρώθηκε στον Φλειούντα, όπου κατέφθασε και ένα ενισχυτικό σώμα από την Κόρινθο. Εν συνεχεία, οι Αργείοι υπό τον Θράσυλο, συνοδευόμενοι από τους συμμάχους τους, πορεύτηκαν προς την Νεμέα. Οι δυο στρατοί τελικά, όμως, δεν συγκρούστηκαν, καθώς αμφότεροι οι στρατηγοί θεώρησαν ότι η θέση την οποία κατείχαν ήταν επισφαλής, με αποτέλεσμα να συμφωνηθεί τετράμηνη ανακωχή.

Οι Αθηναίοι κατέφθασαν με μια δύναμη χιλίων οπλιτών και τριακόσιους ιππείς υπό την ηγεσία του Λάχη και του Νικόστρατου, συνοδευόμενοι από τον Αλκιβιάδη, ο οποίος έπεισε τους συμμάχους των Αθηναίων ότι η συνθήκη μεταξύ Άργους και Σπάρτης δεν ίσχυε, γιατί δεν είχε επικυρωθεί από την Αθήνα. Κατόπιν τούτου, ο συμμαχικός στρατός κατευθύνθηκε προς την Αρκαδία, όπου και κατέλαβε τον Ορχομενό. Οι Μαντινείς από την πλευρά τους ήθελαν να επιτεθούν κατά της Τεγέας, κάτι το οποίο θα έπρατταν, αν οι Σπαρτιάτες δεν κινητοποιούντο εναντίον τους χωρίς χρονοτριβή. Ο πόλεμος, πλέον, είχε μεταφερθεί στην επικράτεια τους, γεγονός που δεν ήταν διόλου καθησυχαστικό.

Οι Μαντινείς, μαζί με τους συμμάχους τους, στρατοπέδευσαν στην πλαγιά του όρους Αλήσιο, ανατολικά της Μαντίνειας. Ο Άγις, ωστόσο, που δεν ήθελε να πολεμήσει στην πλαγιά του όρους, στράφηκε κατά της πόλης, αλλά δεν της επιτέθηκε. Αντιθέτως, κατάφερε να αλλάξει τον ρου του ποταμού, απειλώντας την Μαντίνεια με πλημμύρα. Η ενέργεια αυτή ανάγκασε τον στρατό των Μαντινέων να κατέλθει στην πεδιάδα, περιμένοντας εκεί τον Άγι. Παρόλο που το γεγονός αυτό αιφνιδίασε τους Λακεδαιμονίους, επέδειξαν για μια φορά ακόμη την ασύγκριτη πειθαρχία τους και παρατάχθηκαν τάχιστα για μάχη.

Πιο συγκεκριμένα, στο αριστερό κέρας τοποθετήθηκαν οι Σκιρίτες και οι αποκαλούμενοι «βρασίδειοι» νεοδαμώδεις είλωτες, στο κέντρο οι Όμοιοι και στο δεξιό κέρας οι Τεγεάτες. Από την άλλη πλευρά, αντιστοίχως, οι Μαντινείς και οι υπόλοιποι Αρκάδες κρατούσαν το δεξιό κέρας της συμμαχικής παράταξης, οι Αργείοι το κέντρο, ενώ οι Αθηναίοι το αριστερό κέρας. Ο Άγις, ωστόσο, παρατηρώντας ότι οι Μαντινείς εκτείνονταν κατά πολύ με κίνδυνο την υπερφαλάγγιση τους, διέταξε τους Σκιρίτες να καλύψουν την απόσταση, ενώ το κενό που θα δημιουργείτο θα το κάλυπταν δυο λόχοι υπό τον Αριστοκλέα και τον Ιππονοίδα.

Οι λοχαγοί, όμως, δεν υπάκουσαν, ο λόγος ακόμη παραμένει άγνωστος, το κενό δεν συμπληρώθηκε, με αποτέλεσμα οι Σκιρίτες με τους «βρασίδειους» να κατατροπωθούν από τους Μαντινείς και τους Αργείους. Οι Αθηναίοι νικήθηκαν από τους Σπαρτιάτες και θα εξοντώνονταν, αν ο Άγις δεν πρόσταζε να πορευθεί το στράτευμα πιο αριστερά, για να αντιμετωπίσει τους νικητές Μαντινείς και Αργείους. Στην φάση αυτή, έχασαν την ζωή τους και οι δυο στρατηγοί των Αθηναίων.

Στο σημείο αυτό δε, πρέπει να επισημανθεί ότι το σημαντικότερο αποτέλεσμα της μάχης στη Μαντίνεια ήταν ότι εγκαταστάθηκε το ολιγαρχικό πολίτευμα στο Άργος, ενώ η συμμαχία με την Αθήνα ακυρώθηκε. Κατόπιν, οι ηττημένες πόλεις συντάχθηκαν με την Σπάρτη, όπως άλλωστε είχε συμβεί και παλαιότερα. Το μεγαλύτερο, ίσως,  λάθος των Αθηναίων ήταν ότι δεν έστειλαν επαρκή δύναμη για να αντιμετωπίσει την Σπάρτη. Η ήττα τους, όμως, συνεπαγόταν αυτομάτως και την διακοπή των συμμαχικών σχέσεων με το Άργος, το οποίο θα τους ήταν χρήσιμο προκειμένου να αποκτήσουν το στρατηγικό πλεονέκτημα που θα έστρεφε τον πόλεμο υπέρ τους.

 

Αρχείο

Επισκέπτες Συνδεδεμένοι

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 58 επισκέπτες

Επικοινωνία

Φόρμα Επικοινωνίας

email: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.