Πέμπτη, 28 Ιουνίου 2018

Β' Μέρος - Ηρόδοτος: «Το ηροδότειο έργο, μια επιτομή στην ιστορία του αρχαίου κόσμου».

Β’ Μέρος

Ηρόδοτος: «Το ηροδότειο έργο, μια επιτομή στην ιστορία του αρχαίου κόσμου».

Τα συγγραφικά του έργα ήταν γραμμένα στην νέα ιωνική, η οποία προήλθε από την επίδραση της ομηρικής γλώσσας, με την προσθήκη αττικών και δωρικών τύπων. Στην ουσία αποτελούσαν μια «παγκόσμια ιστορία», την οποία οι αλεξανδρινοί μελετητές χώρισαν σε εννέα βιβλία, δίνοντας σε έκαστο από αυτά το όνομα μιας από τις εννέα Μούσες, εξ ου και ο τίτλος του έργου «Ηροδότου Μούσαι». Βασικός του στόχος ήταν η καταγραφή της μεγάλης σύγκρουσης μεταξύ Ελλήνων και Περσών, κατά την διάρκεια της γιγαντιαίας αναμέτρησης των Περσικών Πολέμων. Πιο συγκεκριμένα, τα έργα του αναφέρονται στα γεγονότα που έλαβαν χώρα από το 560 π.Χ. μέχρι την κατάληψη της Σηστού από τους Αθηναίους το 478 π.Χ., ενώ αξίζει να επισημανθεί ότι ο ίδιος ο Ηρόδοτος προβαίνει ταυτόχρονα στην αξιολόγηση της αξιοπιστίας των πηγών του, εκθέτοντας την δική του γνώμη σχετικά με τα αίτια των πολέμων.

Απώτερος στόχος του, όπως ο ίδιος αναφέρει, είναι να μην λησμονηθούν με την πάροδο του χρόνου τα έργα των ανθρώπων, αλλά και να μην μείνουν αμνημόνευτα τα μεγάλα και θαυμαστά κατορθώματα των Ελλήνων και η δράση των βαρβάρων. Ειδικότερα, στα τέσσερα πρώτα βιβλία ο Ηρόδοτος παραθέτει τον σχηματισμό και την αύξηση της περσικής δύναμης, ενώ στο πέμπτο και στο έκτο περιγράφει τις πρώτες συγκρούσεις των Περσών με τους Έλληνες της ηπειρωτικής Ελλάδας. Ωστόσο, στο τελευταίο μέρος του έκτου βιβλίου, καθώς και στα δυο επόμενα βιβλία, περιγράφονται οι δυο ιστορικές εκστρατείες των Περσών, οι οποίες κατέληξαν η πρώτη στην μάχη του Μαραθώνα και η δεύτερη στην ναυμαχία της Σαλαμίνας. Τέλος, στο ένατο βιβλίο ο Ηρόδοτος αναφέρεται στις άλλες πολεμικές δραστηριότητες των Ελλήνων εκείνη την εποχή.

Ως πηγές για την συγγραφή των έργων του χρησιμοποίησε τα έργα άλλων λογογράφων, τα αρχεία των πόλεων, καθώς και κάθε άλλη επίσημη αναγραφή, ακόμα και συλλογές χρησμών. Ωστόσο, μια από τις κυριότερες πηγές υπήρξε μια πληθώρα προφορικών παραδόσεων και προσωπικών αναζητήσεων. Τα τέσσερα πρώτα βιβλία του απομακρύνονται από την ιστορία αυτή καθεαυτή, με αποτέλεσμα να θεωρούνται περισσότερο ως πολιτικές πληροφορίες, μύθοι και ανέκδοτα, ενώ την μεγαλύτερη συνοχή την παρουσιάζουν τα υπόλοιπα πέντε βιβλία.

Το έργο του, φυσικά, δεν περιοριζόταν μονάχα στην αφήγηση των μαχών, καθώς ανέλυε ήθη, έθιμα, θρησκευτικές δοξασίες και θεωρίες για την διακυβέρνηση μιας πολιτείας. Παράλληλα, ο Ηρόδοτος τόνιζε ιδιαιτέρως την ελευθερία των πολιτών εντός των πλαισίων του νόμου για την σωστή λειτουργία του πολιτεύματος. Η πολιτική του σκέψη επικεντρωνόταν στην έννοια της ελληνικής ενότητας, στην πίστη στο ιδεώδες της ελευθερίας, στην αίσθηση της αντίθεσης ανάμεσα στον κόσμο της απόλυτης εξουσίας και στον κόσμο της ελευθερίας, στην πειθαρχία με εκούσια συναίνεση και στην υπακοή στους νόμους, που πηγάζει από την ελεύθερη βούληση των Ελλήνων. Για εκείνον οι νόμοι, γραπτοί και άγραφοι, «τα πάντων  ανθρώπων νόμιμα», αποτελούν ρυθμιστικούς κανόνες στις σχέσεις των μελών μιας κοινότητας.

Ο Ηρόδοτος υπήρξε ο πρώτος που έφτασε εγγύτερα στην Ιστορία, χρησιμοποιώντας ως βάση του έργου του την έκθεση της ιστορικής έρευνας, την αυτοψία, την έρευνα και την κριτική, που ο ίδιος ονόμασε «Ιστορίης απόδειξης». Αν και κάποιοι ισχυρίζονται ότι δεν μπορεί να θεωρηθεί αντικειμενικός ιστορικός, το έργο του συνολικότερα αποτελεί μια αξιόπιστη πηγή, την μοναδική συνεχή και πλήρη που είναι διαθέσιμη για μια τόσο σημαντική ιστορική πτυχή. Πράγματι, ο Ηρόδοτος κατάφερε να διασώσει στην ανθρώπινη μνήμη γεγονότα κοσμοϊστορικής σημασίας, δικαιώνοντας με αυτό τον τρόπο τον χαρακτηρισμό που του απέδωσε ο Ρωμαίος ρήτορας Κικέρωνας, αφού ήταν ο πρώτος που κατανόησε την αξία που ενέχει η γνώση της ιστορίας για τον άνθρωπο, καθώς και ποια γεγονότα μπορούν να θεωρηθούν ιστορικά, καταβάλλοντας αξιόλογη προσπάθεια για αμερόληπτη και αντικειμενική έκθεση των γεγονότων. Η ιστορία του ξεκίνησε από την αδικία των βαρβάρων, για να ολοκληρωθεί με την τιμωρία τους, δηλαδή με την κάθαρση του δράματος. Το γενικότερο πνεύμα του έργου του είναι προφανές πως διέπεται από το πνεύμα της Νέμεσης, αν και ο ίδιος δεν ήταν ποτέ σκληρός προς τους εχθρούς, καθώς εξήρε ακόμα και τις αρετές τους. 

Η ιστορία του προοριζόταν να συμπεριλάβει κάθε ιστορική και γεωγραφική επιστήμη της εποχής, και αυτός ήταν και ο λόγος που εξέτασε διάφορες ελληνικές πόλεις, μαζί με τις έριδες, τις διαφωνίες, τους ανταγωνισμούς και τις αντιζηλίες τους. Πράγματι, το έργο του αποτελούσε μια εποποιία με πλήθος από επιμέρους γεγονότα, τα οποία τα χρησιμοποιούσε για να εξάρει και να διαφωτίσει τις κυριότερες ιδέες που ήθελε να παρουσιάσει, με πλήθος νεώτερων περιηγητών, εθνογράφων και φυσιογράφων να θαυμάζουν την αλήθεια και την ακρίβεια των περιγραφών του.

Το ηροδότειο έργο αποτελεί μια επιτομή στην ιστορία του αρχαίου κόσμου και συγχρόνως μια επισκόπηση γεωγραφική, εθνογραφική, πολιτική και πολιτιστική της αρχαιότητας. Κύριο θέμα είναι η σύγκρουση που έφερε αντιμέτωπους τους Έλληνες και τους βαρβάρους, ενώ κεντρική γραμμή παραμένει η αντίθεση Ευρώπης και Ασίας, του ελληνικού και του ασιατικού κόσμου.

 

Αρχείο

Επισκέπτες Συνδεδεμένοι

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 43 επισκέπτες

Επικοινωνία

Φόρμα Επικοινωνίας

email: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.