Δευτέρα, 06 Νοεμβρίου 2017

Παραδοσιακά Μονοπάτια [#47]

Στη λαογραφική κληρονομιά δεκάδων περιοχών της πατρίδας μας μπορεί κανείς να συναντήσει πλήθος υπέροχων δειγμάτων κεντητικής και υφαντικής και σε κάποια από αυτά, από Κύπρο και αλλού, έχουμε αναφερθεί στην παρούσα στήλη.

Για τα κεντήματα και υφαντά της ξεχωρίζει και η Σκύρος, το νησί αυτό των Βορείων Σποράδων με την πλούσια λαογραφική του παράδοση – έχουμε αναφερθεί και στα ξυλόγλυπτά της. Τα κεντήματα των γυναικών της Σκύρου θαυμάστηκαν από περιηγητές κατά της διάρκεια του οθωμανικού ζυγού και ορισμένα σώζωνται μέχρι και σήμερα, μετά από πολλούς αιώνες, στο μουσείο της.

Τα παραδοσιακά κεντήματα της Σκύρου διακρίνονται σε τρεις μεγάλες κατηγορίες, το γραφτό, τα ασπροκέντητα και τα κοκκινοκέντητα.

Τα γραφτά ονομάζονται έτσι επειδή πρώτα σχεδιάζονται και μετά κεντιούνται. Ήταν κεντημένα σε μετάξι ή λινό ύφασμα και χρωματισμένα με φυτική βαφή. Οι παραστάσεις των γραφτών ήταν μοναδικές ανά οικογένεια και προστατεύονταν από τυχόν αντιγραφές, ενώ ως ασχολία χαρακτήριζε κυρίως τα πιο εύπορα οικονομικά στρώματα. Τα σχέδια ήταν κυρίως συμβολικά και στόλιζαν νυφικά κρεβάτια, νυφικά πουκάμισα και όχι μόνο. Συγκεκριμένα για τον γάμο τα κυρίαρχα σύμβολα ήταν ο πετεινός, το ρόδι, το φίδι, το δένδρο της ζωής, το καράβι και τα άνθη. Επίσης μερικές φορές τα κεντητά διακοσμούνταν με απεικονίσεις του Θεού Πάνα και των Νυμφών. Όλα τα παραπάνω σύμβολα εκτός από πολύ παλαιά στην ελληνική παράδοση ήταν και άκρως συνδεδεμένα με τη μυστηριακή τελετή του γάμου, της θεϊκής ένωσης δύο ανθρώπων και γι’ αυτό είχαν επιλεχθεί – ήταν σύμβολα δημιουργίας ζωής, γονιμότητας, ευγονίας, αφθονίας, νεότητας.

Στα ασπροκέντητα ανήκουν όλα τα στρωσίδια των οικιακών επίπλων και αυτά στο πουκάμισο του τσοπάνη (αρατζιδέλα). Είχαν γεωμετρικές αναπαραστάσεις και γίνονταν πάνω σε μετάξι ή λινό ύφασμα επίσης. Μοιάζουν αρκετά με τα Λευκαρίτικα της Κύπρου στα οποία έχουμε αναφερθεί σε προηγούμενη ανάρτηση.

Τα κοκκινοκέντητα χρησιμοποιούνταν κυρίως για οικιακά έπιπλα και είχαν μόνο κόκκινο χρώμα. Ιδιαίτερα δύσκολο κοκκινοκέντητο ήταν αυτό «του όρκου» καθώς απαιτούσε από την τεχνίτρια μέτρημα κλωστών. Τα κοκκινοκέντητα έδιναν στη νυφική παραδοσιακή φορεσιά της Σκυριανής τη μεγαλοπρέπεια και κομψότητα που είχαν.

Ακόμη εντυπωσιακά είναι τα παραδοσιακά υφαντά της Σκύρου και τους αξίζει μια αναφορά καθώς τα σχέδια πάνω σε αυτά – πιου μπορεί επίσης κάποιος να τα βρει στο μουσείο της – είχαν αρχαία προέλευση και είχαν ιδιαίτερα όμορφα, ζωηρά χρώματα και ήταν κατασκευασμένα εξ ολοκλήρου από ντόπιο μαλλί, βαμμένο με φυτική βαφή επίσης.

 

Αρχείο

Επισκέπτες Συνδεδεμένοι

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 48 επισκέπτες

Επικοινωνία

Φόρμα Επικοινωνίας

email: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.