Πέμπτη, 26 Ιουλίου 2018

Τοις κείνων ρήμασι πειθόμενοι [#84]

Δ’ Μέρος

«Οι Τριακοντούτεις Σπονδές».

Όπως είναι φυσικό, οι «Σπονδές» δεν διήρκησαν τριάντα έτη, όπως προέβλεπε αρχικά η συνθήκη. Την αφορμή έδωσε αρχικά η διένεξη μεταξύ της Κορίνθου και της αποικίας της Κέρκυρας. Ειδικότερα, μήλο της έριδος υπήρξε η αποικία των Κερκυραίων Επίδαμνος, η οποία βρισκόταν στην ακτή της Ιλλυρίας. Οι Επιδάμνιοι, συγκεκριμένα, είχαν ενοχληθεί από τις ατυχείς συμμαχίες της αριστοκρατίας τους, καλώντας σε βοήθεια τους Κερκυραίους. Έτσι, όταν αυτοί αρνήθηκαν, στράφηκαν στην Κόρινθο, η οποία απέστειλε στράτευμα και αποίκους. Η Κέρκυρα ενοχλήθηκε από την πλευρά της και όταν ζήτησε να υπάρξει διαιτησία για την επίλυση του προβλήματος, η Κόρινθος αρνήθηκε.

Ως εκ τούτου, ξέσπασε διαμάχη μεταξύ των δυο πόλεων, που αμφότερες διέθεταν αξιόλογο ναυτικό. Η δε Κόρινθος ανήκε στην Πελοποννησιακή Συμμαχία, η δε Κέρκυρα σε καμία, γεγονός που της έδινε την ευκαιρία να απευθύνει έκκληση για βοήθεια σε όποια πόλη επιθυμούσε. Εκείνοι, φυσικά, που δέχτηκαν να συνάψουν μαζί της αμυντική συμμαχία, για να μην διαλυθούν οι «Σπονδές» με τους Πελοποννήσιους, ήταν οι Αθηναίοι. Στην  μάχη που ακολούθησε στην Επίδαμνο νικητές αναδείχθηκαν οι Κερκυραίοι, ενώ στην ναυμαχία που έλαβε χώρα έξω από την Κέρκυρα επικράτησαν οι Κορίνθιοι. Έτσι, οι αποικία της Επιδάμνου τέθηκε υπό την κατοχή των Κερκυραίων που την πολιορκούσαν, ενώ οι Κορίνθιοι έφυγαν, ουσιαστικά, άπραγοι.

Στο σημείο αυτό πρέπει να σημειωθεί ότι ως δεύτερη αφορμή του πολέμου μπορεί να θεωρηθεί η αποστασία της Ποτίδαιας, στην Χαλκιδική, η οποία αν και αποικία των Κορινθίων, ανήκε στην Αθηναϊκή Συμμαχία. Ειδικότερα, έπειτα από την νίκη των Κερκυραίων, οι Αθηναίοι ζήτησαν από τους Ποτιδαιάτες να προβούν στην κατεδάφιση των νότιων τειχών της πόλης τους και να μην δεχθούν ξανά σε αυτή Κορίνθιους δικαστές. Ωστόσο, οι Ποτιδαιάτες αρνήθηκαν, με αποτέλεσμα οι Αθηναίοι να πολιορκήσουν την πόλη, η οποία και τελικά παραδόθηκε ένα έτος αργότερα. Η κατάσταση αυτή, όμως, με την Ποτίδαια ήταν περισσότερο πολύπλοκη από ότι φαινόταν, καθώς είχαν εμπλακεί, εκτός των Αθηναίων και των Ποτιδαιατών, οι Μακεδόνες, οι Κορίνθιοι, αλλά και οι Λακεδαιμόνιοι.

Τελικά, η κύρια αφορμή για την έκρηξη του πολέμου δόθηκε από τους Αθηναίους, με το λεγόμενο «Μεγαρικό Ψήφισμα». Ακριβώς επειδή τα Μέγαρα βοήθησαν την Κόρινθο στην μάχη με την Κέρκυρα, οι Αθηναίοι έλαβαν ένα μέτρο που απέκλειε τους Μεγαρείς από τα λιμάνια και την αγορά της πόλης των Αθηνών, με αποτέλεσμα τα οικονομικά τους συμφέροντα να δεχθούν ένα βαρύτατο πλήγμα. Κατά συνέπεια, στην Σπάρτη εμφανίστηκαν οι σύμμαχοι που είχαν πληγεί από την Αθήνα, εξωθώντας την στον πόλεμο.

Σύμφωνα με τους συμμάχους, οι «Σπονδές» είχαν πλέον παραβιαστεί και δεν έμενε τίποτε άλλο από το να απαντήσουν οι Σπαρτιάτες με τον ίδιο τρόπο. Ο βασιλιάς Αρχίδαμος, ωστόσο, πρότεινε αυτοσυγκράτηση και αναβολή των πολεμικών επιχειρήσεων, ενώ ο Σθενελαϊδας, ένας εκ των Πέντε Εφόρων, ρώτησε τους συγκεντρωμένους Σπαρτιάτες όχι αν θα κήρυτταν τον πόλεμο στην Αθήνα, αλλά αν είχαν παραβιαστεί ή όχι οι συνθήκες. Η δια βοής ψηφοφορία, ωστόσο, δεν έφερε το επιθυμητό για τους εφόρους αποτέλεσμα και ο Σθεναλαϊδας προκάλεσε νέα ψηφοφορία, κατά την διάρκεια της οποίας η πλειοψηφία τάχθηκε υπέρ του πολέμου.

Φυσικά, η αιτία για όλα αυτά δεν ήταν τίποτε άλλο, στην ουσία, από την επιθυμία τόσο της Σπάρτης, όσο και της Αθήνας, να διατηρήσει η καθεμιά για το συμφέρον της την ηγεμονία της Ελλάδας. Η Αθήνα από την πλευρά της, συνεχίζοντας τον πόλεμο με τους Πέρσες, κατόρθωσε να πάρει με το μέρος της τις περισσότερες πόλεις- κράτη, και να ηγηθεί μιας συμμαχίας, η οποία εξελίχθηκε σε ηγεμονία με υπηκόους φόρου – υποτελείς.

Η Σπάρτη, δε, αντιλαμβανόμενη την συνεχή αύξηση της αντιπάλου της δεν έμεινε άπραγη, καθώς σε διαφορετική περίπτωση θα έχανε την ηγεμονία της Πανελλήνιας Συμμαχίας. Έτσι, άρχισε να υποσκάπτει την θέση της αντιπάλου της, μέσω του προσεταιρισμού συμμάχων – υπηκόων και βοηθώντας τους να επαναστατήσουν εναντίον της. Πίστευε ότι με τον τρόπο αυτό θα εξωθούσε την πόλη των Αθηνών σε μακρινές αποστολές, οι οποίες θα την αποδυνάμωναν, καθιστώντας την περισσότερο ευάλωτη. Η Αθήνα, εντούτοις, άντεξε στα προβλήματα και στις πιέσεις που δημιουργήθηκαν, ακόμη και όταν ο λοιμός εξολόθρευσε το μεγαλύτερο τμήμα του πληθυσμού της, με αποτέλεσμα το τέλος του πολέμου να παραταθεί κατά πολύ.

Στο σημείο αυτό αξίζει να παρατεθούν τα λόγια του Περικλή, ο οποίος σε μια από τις τελευταίες δημηγορίες του αναλύει επαρκώς γιατί συνέβη αυτό: «Οι Αθηναίοι, αν έμεναν σταθεροί και ήρεμοι φρόντιζαν το ναυτικό τους, δεν ζητούσαν την επέκταση της ηγεμονίας τους κατά την διάρκεια του πολέμου και δεν εξέθεταν την πόλη σε κίνδυνο, θα νικούσαν. Αυτοί, όμως, και όλα αυτά τα έκαμαν αντίθετα, και άλλα που φαινομενικά ήταν άσχετα με τον πόλεμο, από προσωπικές φιλοδοξίες ή προσωπικά συμφέροντα, τα διαχειρίστηκαν με τρόπο επιζήμιο και για τον εαυτό τους και για τους συμμάχους τους. Τα όσα επιδίωκαν, αν τα πετύχαιναν, τα άτομα περισσότερο αποκτούσαν τομές και κέρδη. Στην περίπτωση, όμως, που αποτύχαιναν, έβλαπταν την πόλη στον πόλεμο που έκανε».  

 

Αρχείο

Επισκέπτες Συνδεδεμένοι

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 37 επισκέπτες

Επικοινωνία

Φόρμα Επικοινωνίας

email: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.