Παρασκευή, 13 Ιουλίου 2018

Παραδοσιακά Μονοπάτια [#83]

Λαϊκή Τέχνη: Ζωγραφική, Μέρος Ι

Η λαϊκή τέχνη της ζωγραφικής για πολλούς αιώνες στη μεταβυζαντινή Ελλάδα εκφράστηκε μέσα από την θρησκευτική και εκκλησιαστική παράδοση. Ωστόσο, η έμπνευση για τις πρώιμες αγιογραφίες σε ναούς και τις τοιχογραφίες σε οικίες των παλαιότερων αιώνων ήταν στην ελληνική φύση, ιστορία και παράδοση και δεν αντλείτο μόνο από τον ιερατικό παράγοντα. Οι ζωγράφοι εκείνων των καιρών προσέγγιζαν το αντικείμενο κυρίως εμπειρικά και βάσει προηγούμενων παραδόσεων και όχι απαραίτητα ακολουθώντας τους κανόνες και τα πρότυπα κάποιας σχολής ή τεχνοτροπίας.

Μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης αναπτύχθηκε η Κρητική Σχολή, αποδίδοντας στη λαϊκή ζωγραφική λόγιο, μεταβυζαντινό χαρακτήρα. Τους επόμενους αιώνες, και ειδικά από τον 17ο έως τον 19ο αιώνα, οι λαϊκοί ζωγράφοι με τα έργα τους εξέφραζαν μια μακροχρόνια παράδοση, κυρίως βασιζόμενη στην ελληνορθόδοξη ζωγραφική παράδοση, αλλά και με μη θρησκευτικό χαρακτήρα από το 1750 και έπειτα. Στα Επτάνησα επέδρασε περισσότερο η δυτική ζωγραφική, κυρίως ιταλικών ρευμάτων, αλλά στις υπόλοιπες περιοχές της πατρίδας μας, σε χωριά και πόλεις, ο Ελληνισμός δημιουργούσε έργα στα οποία έλαμπε η λαϊκή ψυχή και ο εθνικός πολιτισμός, και μάλιστα με έντονες τις επιρροές του αρχαίου κόσμου.

Οι ντόπιοι τεχνίτες και δημιουργοί διακοσμούσαν με τα έργα τους αρχοντικά, ναούς, οικίες, κτίρια και αντικείμενα καθημερινής χρήσης, κάποια από τα οποία παραμένουν ζωντανά μέχρι σήμερα. Τα έργα τους στόλιζαν τοίχους κυρίως αρχοντικών οικιών και στα φτωχότερα αναλάμβαναν την εργασία αυτή, συνήθως, οι γυναίκες του νοικοκυριού.

Παρατηρούνται κάποιες ομαδοποιήσεις καλλιτεχνικών τάσεων, κυρίως στα αστικά κέντρα, με χαρακτηριστικότερες: Τους Χιοναδίτες ζωγράφους από τα Ζαγοροχώρια, που ήταν ξακουστοί για τη λαϊκή τους τέχνη σε Ήπειρο, Θεσσαλία και Μακεδονία, τους Μαρινάδες, τους Παγώνιδες, τους Σαμαρινιώτες και τους Καπεσοβίτες επίσης από την Ήπειρο. Οι ζωγράφοι από το Καπέσοβο ήταν ξακουστοί για περισσότερα από 150 έτη και μας άφησαν έργα τους εξαιρετικών λαογραφικών αναφορών σε Αιτωλοακαρνανία, Θεσσαλία (Μετέωρα), Μακεδονία. Οι ζωγράφοι αυτοί ζούσαν συχνά σε βουνό και απομονωμένοι από την κοσμική ζωή. Τα έργα τους, κυρίως πριν τον 18ο αιώνα, δεν έφεραν υπογραφή, επειδή θεωρούνταν γνήσια έκφραση της λαϊκής ψυχής, του εθνικού συνόλου και όχι του ατόμου.

Ο φυτικός και ζωϊκός κόσμος αποτελούσε δομικό στοιχείο εκατοντάδων διακοσμητικών μοτίβων των δημιουργιών τους και τον παρατηρούμε μέχρι σήμερα σε αγιογραφίες ναών με πουλιά και παγώνια, ενώ τότε απεικονίζονταν και άλλα ζώα, όπως λιοντάρια. Οι δημιουργοί, επίσης, προτιμούσαν τα ζωηρά χρώματα με τις έντονες αντιθέσεις και έδιναν μεγάλη έμφαση στη λεπτομέρεια. Αφηγούνταν τα ιστορικά θέματα με ειλικρίνεια και αναδείκνυαν τον Ηρωισμό, τον Μύθο και την ομορφιά της Φύσης του τόπου μας, αποδίδοντας με τα σχέδιά τους την πνευματικότητα του Λαού μας.

 

 

Αρχείο

Επισκέπτες Συνδεδεμένοι

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 50 επισκέπτες

Επικοινωνία

Φόρμα Επικοινωνίας

email: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.