Πέμπτη, 28 Ιουνίου 2018

Α' Μέρος - Ηρόδοτος: «Το ηροδότειο έργο, μια επιτομή στην ιστορία του αρχαίου κόσμου».

Α’ Μέρος

Ηρόδοτος: «Το ηροδότειο έργο, μια επιτομή στην ιστορία του αρχαίου κόσμου».

Ο Ηρόδοτος υπήρξε αρχαίος Έλληνας περιηγητής, γεωγράφος και ιστορικός του 5ου αιώνα π.Χ., τον οποίο αποκάλεσε για πρώτα φορά «πατέρα της Ιστορίας» ο Κικέρωνας. Το έργο του επικεντρώθηκε κατά κύριο λόγο στους Περσικούς Πολέμους, αλλά φαίνεται να ασχολήθηκε επίσης με την Γεωλογία, την Βοτανική, την Χημεία και την Ιατρική. Έτσι, παρόλο που οι Περσικοί Πόλεμοι αποτέλεσαν το κεντρικό αντικείμενο συγγραφής του, προέβη ταυτόχρονα και στην περιγραφή πλήθους τόπων και προσώπων που συνάντησε κατά την διάρκεια των ταξιδιών του. Τόπος γέννησης του υπήρξε η δωρική αποικία της Αλικαρνασσού και η καταγωγή του αναγόταν σε οικογένεια εύπορη και ιδιαίτερα φιλομαθή, για αυτό και ανατράφηκε σε ένα περιβάλλον που έτρεφε άπειρο θαυμασμό προς τον Όμηρο και τους παλαιούς θρύλους. Ιστορικές πηγές μας πληροφορούν ότι πατέρας του ήταν ο Λύξης και μητέρα του η Δρυώ ή Ροιώ, ενώ σημαντικός συγγενής του υπήρξε ο θείος του Πανύασης, ο οποίος ήταν επικός ποιητής και ερμηνευτής θαυμάτων ή αλλιώς «τερατοσκόπος».

Σύμφωνα με την παράδοση, την εποχή εκείνη η Αλικαρνασσός υπαγόταν στο περσικό κράτος και την εξουσία της πόλης κατείχε ο τύραννος Λύγδαμης, γιος της βασίλισσας Αρτεμισίας. Ωστόσο, είχε παρουσιαστεί μια παράταξη που ζητούσε εθνική αυτοτέλεια και στρεφόταν κατά του Λύγδαμη. Στον σκληρό αγώνα που ακολούθησε εναντίον του τυράννου μετείχε τόσο ο Πανύασης, όσο και ο Ηρόδοτος, με αποτέλεσμα το  468 π.Χ ο πρώτος να χάσει την ζωή του. Ο Ηρόδοτος εκπατρίστηκε και κατέφυγε στην Σάμο ως πολιτικός εξόριστος, αλλά έπειτα από την ανατροπή του τυράννου το 455 π.Χ. επέστρεψε ξανά στην πατρίδα του την Αλικαρνασσό, την οποία λίγο αργότερα αναγκάστηκε να εγκαταλείψει ξανά .

Από εκείνη ακριβώς την στιγμή άρχισε ως περιηγητής και εξερευνητής να επισκέπτεται, «θεωρίας ένεκεν», διάφορα μέρη του τότε γνωστού κόσμου με σκοπό την μελέτη, προβαίνοντας παράλληλα στην περιγραφή διαφόρων άλλων λαών που συναντούσε. Μεταξύ των τόπων που ταξίδεψε ήταν η χώρα των Κόλχων μέχρι την Σκυθία, το εσωτερικό της Μικράς Ασίας και ο Πόντος μέχρι την Κριμαία, η Κύπρος, διάφορες περιοχές της Συρίας, η Βαβυλωνία, η Αίγυπτος, της οποίας θαύμασε τον ανώτατο πολιτισμό και την οποία αποκαλούσε «δώρο του Νείλου», η Κυρηναϊκή και φυσικά ολόκληρη η Ελλάδα, ενώ από αρχαίες πηγές εντοπίζεται από μέρους του και η περιγραφή ενός παραλίμνιου οικισμού στην Μακεδονία. Επίσης, διασχίζοντας το μέγα περσικό κράτος από τα παράλια μέχρι την πρωτεύουσα του, περιέγραψε με ακρίβεια ακόμη και την βασιλική οδό, από την Έφεσο και τις Σάρδεις έως τα Σούσα. Στο σημείο αυτό αξίζει, δε, να αναφερθεί ότι επειδή δεν γνώριζε τις γλώσσες των ξένων λαών, είχε μαζί στα ταξίδια του διερμηνείς που τον διευκόλυναν στο έργο του. Η δράση του, λοιπόν, μαζί με την ακατανίκητη, επιστημονική του φιλομάθεια και περιέργεια, υπήρξε η αφορμή εκείνη που πολύ δίκαια χαρακτηρίστηκε από πολλούς ως ιδρυτής της γεωγραφίας, καθώς και ως ο σπουδαιότερος πρόδρομος όλων των περιηγητών της αρχαιότητας.

Ακόμη, πληροφορίες που μας παραδίδονται μέσω του έργου του αποκαλύπτουν ότι ο Ηρόδοτος είχε επισκεφτεί την Μεσοποταμία και αμέσως μετά την Αίγυπτο το 449 π.Χ., καθώς μας δίνει στοιχεία για την λίμνη Μοίρη. Διέμεινε στην Αθήνα για ένα πολύ μεγάλο διάστημα, όπου συνδέθηκε φιλικά με σημαίνοντες άνδρες της εποχής, όπως ήταν ο Περικλής και ο τραγικός ποιητής Σοφοκλής, ενώ γνώρισε προσωπικά τους ήρωες των Μηδικών Πολέμων. Σύμφωνα με ιστορικές πηγές, ο Ηρόδοτος μαζί με τον Πρωταγόρα ίδρυσε περί το 443 π.Χ. την αποικία των Θουρίων στην Κάτω Ιταλία, κοντά στα ερείπια της αρχαίας Σύβαρης, στο πλαίσιο της πανελλήνιας πολιτικής του Περικλή. Εκεί πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του, για αυτό και από πολλούς αποκαλείται «Θούριος». Ωστόσο, όσον αφορά στα τελευταία έτη της ζωής του δεν υπάρχουν επαρκή καταγεγραμμένα στοιχεία, με αποτέλεσμα ο μεγαλύτερος όγκος του έργου του να έχει αντληθεί από προσωπικές του μαρτυρίες μέσα από τα συγγράμματα του. Εντούτοις, ο θάνατος του υπολογίζεται μεταξύ του 421 π.Χ – 415 π.Χ.

Ο Ελλάνικος, επίσης, μας πληροφορεί ότι ο Ηρόδοτος έζησε για κάποιο διάστημα στην αυλή του βασιλιά της Μακεδονίας Αλέξανδρου Α’, καθώς και ότι οι εμπορικές σχέσεις που είχε συνάψει η Σάμος με την Κυρήνη, την σημερινή Λιβύη, υπήρξε η αφορμή που τον ώθησε να την επισκεφτεί το 460 π.Χ., ένα ταξίδι στο οποίο οφείλεται σήμερα η διάσωση του μύθου των «Βαττιάδων Βασιλέων». Επιπλέον, λέγεται ότι γύρω στο 440 π.Χ. αναχώρησε για την Δύση και την Μεγάλη Ελλάδα, ενώ το ταξίδι που διαδραμάτισε τον πλέον καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη του πνεύματος του μεγάλου ιστορικού ήταν η επίσκεψη του στην πόλη των Αθηνών, όπου συνέγραψε και έγινε γνωστό το μεγαλύτερο μέρος του έργου του. Εντυπωσιασμένος από την γιγαντιαία πάλη των Ελλήνων, και ειδικότερα των Αθηναίων, ο Ηρόδοτος δεν περιορίστηκε απλά στην περιγραφή κάποιων νικηφόρων μαχών, αλλά εξέτασε και την σύνθεση της αχανούς περσικής αυτοκρατορίας, καθώς και των λαών που είχαν συγχωνευθεί κάτω από την δεσποτεία της.

Ο ψυχικός και πνευματικός κόσμος του Ηροδότου διαμορφώθηκε στην Αλικαρνασσό, σε μια πόλη δωρική, που δεν διέφερε όμως σε τίποτα από την ιωνικές πόλεις Έφεσο και Μίλητο, ενώ στην Σάμο είχε μια εντονότερη επαφή με την ιωνική ζωή και γλώσσα. Αποτελεί αναμφισβήτητο γεγονός ότι το «μεγάλο περιεχόμενο της ζωής του» το έδωσαν τα μακρόχρονα ταξίδια του, με τον απέραντο πλούτο παρατηρήσεων και γνώσεων που συνέλλεξε από αυτά. Εντούτοις, η παραμονή του στην πόλη των Αθηνών ήταν εκείνη που έθεσε και την τελική σφραγίδα στο πνεύμα του. Η Αθήνα του Περικλή ήταν μια πόλη που τότε κόχλαζε, κυριολεκτικά, από δημιουργικότητα, με πλήθος νέων και καινοτόμων ιδεών να διασταυρώνονται αδιάκοπα. Έτσι, λοιπόν, διαμέσου αυτή της «προετοιμασίας» ο Ηρόδοτος κατάφερε με τον δικό του μοναδικό τρόπο να μας παραδώσει την ιστορία του.

 

Αρχείο

Επισκέπτες Συνδεδεμένοι

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 72 επισκέπτες

Επικοινωνία

Φόρμα Επικοινωνίας

email: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.