Πέμπτη, 21 Ιουνίου 2018

Τοις κείνων ρήμασι πειθόμενοι [#79]

Β’ Μέρος

Η Πανελλήνια Συμμαχία.

Η κατοχή της Αρκαδίας από την Σπάρτη ήταν μείζονος σημασίας, καθώς αποτελούσε την φυσική δίοδο της Λακωνίας και της Μεσσηνίας προς την βόρεια Πελοπόννησο και την Στερεά Ελλάδα. Η Σπάρτη, όμως, είχε να αντιμετωπίσει ταυτόχρονα και έναν ακόμα κίνδυνο, μεγίστης σημασίας και σοβαρότητας, που δεν ήταν άλλος από την εξέγερση των ειλώτων, που έμεινε γνωστή ως «Γ’ Μεσσηνιακός Πόλεμος».

Οι περίοικοι και οι είλωτες, ωστόσο, πολέμησαν στο πλευρό των Ομοίων κατά την διάρκεια των Περσικών Πολέμων, επιδεικνύοντας μεγάλη μαχητικότητα και αυτοθυσία. Εξάλλου και αυτοί ήταν Έλληνες, μάχονταν για την Ελευθερία και την Πατρίδα τους. Ωστόσο, η μεγάλη αφορμή για την γενίκευση της εξέγερσης δόθηκε από τον μεγάλο σεισμό του 465 π.Χ., ο οποίος έπληξε την Σπάρτη.

Ειδικότερα, ιστορικές πηγές αναφέρουν ότι έχασαν την ζωή τους περίπου 20.000 πολίτες, κυρίως έφηβοι και γυναίκες, οι οποίοι βρίσκονταν εντός των κτιρίων την ώρα του σεισμού. Τα αποτελέσματα ήταν τραγικά. Η Σπάρτη καταστράφηκε ολοσχερώς και μόνο πέντε κτίρια διασώθηκαν. Οι ισχυρές και συνεχείς σεισμικές δονήσεις προκάλεσαν χάσματα, ενώ ακόμα και οι κορυφές του Ταϋγέτου σχίστηκαν.

Την θεομηνία αυτή οι Σπαρτιάτες την εξέλαβαν ως τιμωρία του «σεισίχθονου» και «γαιήοχου» Ποσειδώνα, εξαιτίας του μιάσματος που προκλήθηκε από την βίαιη απομάκρυνση ειλώτων ικετών από τον βωμό του Ταινάριου Ποσειδώνα. Η συμφορά αυτή στάθηκε η αφορμή για να εξεγερθούν ακόμη και οι είλωτες της Λακωνίας, οι οποίοι ενώθηκαν με τους επαναστατημένους της Μεσσηνίας, που βρίσκονταν οχυρωμένοι στο φρούριο της Ιθώμης.

Αμέσως μετά τον σεισμό, οι είλωτες έλαβαν την απόφαση να επιτεθούν κατά της Σπάρτης, με σκοπό να την κυριεύσουν.  Ωστόσο, ο νεαρός βασιλιάς Αρχίδαμος, αντιλαμβανόμενος ότι οι πολίτες είχαν πανικοβληθεί από τον σεισμό και έψαχναν τυχόν επιζώντες ανάμεσα στα ερείπια, διέταξε να ηχήσουν οι σάλπιγγες με σκοπό να συγκεντρωθούν άμεσα οι πολίτες, οπλισμένοι, όπως σε μάχη. Οι επιτιθέμενοι αντιλήφθηκαν ότι δεν κατάφεραν να αιφνιδιάσουν τους Σπαρτιάτες όπως επιθυμούσαν, με αποτέλεσμα να αποχωρήσουν δίχως να πολεμήσουν.

Αμέσως, τριακόσιοι Σπαρτιάτες υπό την καθοδήγηση του Αρίμνηστου, τον οπλίτη εκείνο που είχε σκοτώσει τον Μαρδόνιο, έσπευσαν στο Στενυκληρικό Πεδίο, με στόχο να παρεμποδίσουν την συνένωση των ειλώτων από την Λακωνία και την Μεσσηνία. Πράγματι, πολέμησαν με τέτοιο σθένος, πέφτοντας μέχρι ενός. Ωστόσο, η εξέγερση έλαβε μεγάλες διαστάσεις, με αποτέλεσμα η σπαρτιατική πολιτεία να αναγκαστεί να ζητήσει την συμβολή των συμμάχων της, γεγονός ενδεικτικό για την δύσκολη κατάσταση στην οποία είχε περιέλθει η πόλη έπειτα από τις καταστρεπτικές συνέπειες του σεισμού.

Πρώτη στο κάλεσμα ανταποκρίθηκε η Μαντίνεια, οι Πλαταιές και η Αίγινα. Εντούτοις, η Σπάρτη δεν απέφυγε την έκκληση στήριξης και από την πόλη των Αθηνών. Έτσι και αλλιώς η ολιγαρχική παράταξη υπό την αρχηγία του Κίμωνα ήταν αρκετά ισχυροποιημένη, ενώ το δημοκρατικό πολίτευμα δεν είχε υποστεί τις μεταρρυθμίσεις με τις οποίες η Αθήνα καθιερώθηκε ως εξιδανικευμένη δημοκρατία. Έτσι, ο Κίμων χρησιμοποίησε όλη την ρητορική του τέχνη για να κατορθώσει να πείσει την Εκκλησία του Δήμου να αποστείλει στην Σπάρτη την βοήθεια που είχε ζητήσει. Έτσι, το καλοκαίρι του 462 π.Χ. εκστρατεύει και ο ίδιος ο Κίμωνας με μια δύναμη 4.000 οπλιτών.

Κατά την απουσία του, ωστόσο, οι δημοκρατικοί πείθουν την Εκκλησία του Δήμου να ληφθούν σημαντικές μεταρρυθμίσεις στο πολίτευμα. Όταν η υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων αυτών διαδόθηκε, οι Σπαρτιάτες από την πλευρά τους, φοβούμενοι «των Αθηναίων το τολμηρόν και την νεωτεροποιίαν», καθώς και μια πιθανή σύμπραξη τους με τους εξεγερμένους είλωτες, δήλωσαν μόνο σε αυτούς, από το σύνολο των συμμάχων, ότι δεν τους χρειάζονταν πλέον. Επιστρέφοντας ο Κίμων στην πόλη των Αθηνών, αντιλήφθηκε ότι η αποδοχή του είχε μειωθεί κατακόρυφα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα και ότι θεωρείτο υπαίτιος της προσβολής που μόλις είχε υποστεί η πόλη.

Τελικά, η επανάσταση των ειλώτων έληξε με συνθηκολόγηση τους, ενώ αποφασίστηκε να φύγουν, με τον όρο να μην επιστρέψουν ποτέ ξανά. Η Αθήνα, τότε, προσκάλεσε όλους εκείνους τους εξεγερμένους που είχαν εγκαταλείψει την Μεσσηνία στην Ναύπακτο, πόλη ιδιαίτερης στρατηγικής σημασίας, καθώς είχε τον έλεγχο εξόδου στον Κορινθιακό Κόλπο. Η κίνηση αυτή των Αθηναίων, βέβαια, θα μπορούσε να εκληφθεί ως πράξη εκδίκησης για την προσβολή των Σπαρτιατών, αλλά συνάμα και ως ενδεικτική των προσπαθειών τους να επεκταθούν στο Ιόνιο, κάτι που θα κατορθώσουν αργότερα με τον Τολμίδη.

 

Αρχείο

Επισκέπτες Συνδεδεμένοι

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 42 επισκέπτες

Επικοινωνία

Φόρμα Επικοινωνίας

email: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.