Πέμπτη, 28 Δεκεμβρίου 2017

Τοις κείνων ρήμασι πειθόμενοι [#54]

Α’ Μέρος

Οι Μεσσηνιακοί Πόλεμοι.

 

Η δολοφονία του βασιλιά της Σπάρτης Τηλέκλου, που έλαβε χώρα περί το 743 π.Χ. στο συνοριακό ιερό της «Αρτέμιδος Λιμνάτιδος» στην Δενθελιάτιδα, αποτέλεσε την αφορμή πυροδότησης του Α’ Μεσσηνιακού Πολέμου, ο οποίος και διήρκεσε είκοσι έτη. Κύριος σκοπός του ήταν η διεκδίκηση και η κατάκτηση της εύφορης πεδιάδας στην βόρεια Μεσσηνία, του λεγόμενου Στενυκληρικού Πεδίου.

Την περίοδο εκείνη βασιλιάς της Μεσσηνίας ήταν ο Φίντας, ο οποίος αν και είχε προβλέψει τις προθέσεις των γειτόνων του Σπαρτιατών, δεν κατάφερε τελικά να αποτρέψει την εισβολή τους. Μετά τον θάνατο του, τον διαδέχτηκαν οι δυο γιοι του, Ανδροκλής και Αντίοχος. Η έλλειψη ομοφωνίας, όμως, μεταξύ των δυο βασιλιάδων οδήγησε σε σύγκρουση, η οποία επέφερε τον θάνατο του Ανδροκλή και μετέπειτα του Αντιόχου. 

Οι Σπαρτιάτες από την πλευρά τους εκμεταλλεύτηκαν την περιρρέουσα ατμόσφαιρα και την διχόνοια που επικρατούσε μεταξύ των Μεσσηνίων. Επιτέθηκαν στην Άμφεια, που έδρευε στα βόρεια σύνορα με την Μεσσηνία, την οποία και κατέλαβαν, παρά την σθεναρή αντίσταση της φρουράς της. Η Άμφεια, εντούτοις, αν και ήταν μια μικρή σχετικά κώμη, ήταν χτισμένη σε έναν φυσικά οχυρωμένο λόφο, με πλούσια νερά. Οι Σπαρτιάτες, αφού την οχύρωσαν, την χρησιμοποίησαν ως ορμητήριο, από το οποίο επιδίδονταν σε επιδρομές, κυρίως την περίοδο της συγκομιδής, με σκοπό να πλήξουν την οικονομία της προς κατάκτηση χώρας.

Ωστόσο, όταν ο διάδοχος του Αντιόχου, Ευφαής, ενηλικιώθηκε, οργάνωσε τον στρατό του και αντεπιτέθηκε στους Σπαρτιάτες. Η μάχη που ακολούθησε ήταν σφοδρή, αλλά παρόλο που και οι δυο αντιμαχόμενες πλευρές πολεμούσαν με ασύγκριτη ανδρεία και γενναιότητα, δεν κατάφερε να στεφθεί νικητής. Με την κατάσταση αυτή να συνεχίζεται επί μακρόν, οι Σπαρτιάτες προέβησαν σε νέα εκστρατεία κατά το δέκατο τρίτο έτος του πολέμου εναντίον της Μεσσηνίας, με αρχηγούς τον Θεόπομπο του Νικάνδρου, από τον οίκο των Ευρυποντιδών, και τον νεαρό Πολύδωρο του Αλκαμένους, από τον οίκο των Αγιαδών.

Κατά την διάρκεια της μάχης ο Ευφαής τραυματίστηκε θανάσιμα, με αποτέλεσμα λίγο αργότερα να επέλθει ο θάνατος του. Καθώς, όμως, δεν είχε δικούς του απογόνους, στο αξίωμα τον διαδέχτηκε ο Αριστόδημος ή Αριστόδαμος, κατά το δωρικότερο, εκλεγμένος από τον λαό,.

Ο Αριστόδημος κατάφερε σοβαρά πλήγματα κατά των Σπαρτιατών, καθώς δεν ήταν εξοικειωμένοι να μάχονται επί ορεινών εδαφών. Ακολούθως, με την εμπλοκή στον πόλεμο των συμμάχων Αρκάδων, Αργείων και Σικυωνίων, οι Μεσσήνιοι κατόρθωσαν προσωρινά να στρέψουν την τύχη με το μέρος τους. Οι Σπαρτιάτες, όμως, απασχολώντας τους Αργείους με την επαναστατημένη Ασίνη, κατάφεραν να υποτάξουν την οχυρωμένη Ιθώμη, στην οποία είχαν καταφύγει οι Μεσσήνιοι. Ο Αριστόδημος,  ο οποίος αγωνίστηκε με εξαιρετικά ηρωικό πνεύμα, μετά την ήττα που υπέστη αυτοκτόνησε επάνω στον τάφο της κόρης του, που είχε χαθεί τόσο άδικα.

Η κατακτημένη μεσσηνιακή γη μοιράστηκε σε κλήρους και οι κάτοικοι της έγιναν είλωτες. Κάποιοι εξ αυτών, ωστόσο, κατάφεραν να βρουν καταφύγιο στις συμμαχικές πόλεις. Στο σημείο αυτό μας παραδίδεται ότι στην διανομή των κλήρων δεν συμπεριελήφθησαν οι λεγόμενοι «παρθενίαι», δηλαδή οι γιοι των Σπαρτιατισσών που είχαν γεννηθεί με μη νόμιμο τρόπο κατά την διάρκεια του πολέμου. Το γεγονός αυτό προκάλεσε την αντίδραση των παρθενιών, οι οποίοι επιχείρησαν να ανατρέψουν το καθεστώς, αλλά απέτυχαν, αναγκαζόμενοι έτσι να εγκαταλείψουν την πόλη. Σύμφωνα με την ιστορική παράδοση, σε αυτούς οφείλεται η ίδρυση της μοναδικής αποικίας της Σπάρτης στην Κάτω Ιταλία, του Τάραντα, η οποία τοποθετείται περί το 710 – 700 π.Χ.

Όσον αφορά, δε, στις υπόλοιπες περιοχές της Μεσσηνίας, κυρίως η νοτιοδυτική και η δυτική, διατήρησαν κάποια ανεξαρτησία. Επίσης, οι Σπαρτιάτες εγκατέστησαν τους εκδιωγμένους Ασιναίους στην περιοχή της σημερινής Κορώνης, παρόλο που ουσιαστικά δεν είχαν καταλάβει ακόμη την περιοχή.

 

Αρχείο

Επισκέπτες Συνδεδεμένοι

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 93 επισκέπτες

Επικοινωνία

Φόρμα Επικοινωνίας

email: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.