Πέμπτη, 05 Οκτωβρίου 2017

Τοις κείνων ρήμασι πειθόμενοι [#43]

Α’ Μέρος

Ο τρόπος παράταξης της σπαρτιατικής φάλαγγας.

 

Οι πόλεμοι κρίνονταν συνήθως από την έκβαση μιας και μόνο μάχης, η διεξαγωγή της οποίας γινόταν βάσει συγκεκριμένων κανόνων, τους οποίους και όφειλαν να τηρούν και οι δυο αντιμαχόμενες πλευρές. Ειδικότερα, η μάχη αποφασιζόταν όταν ήταν έτοιμοι και οι δυο αντίπαλοι, επιλέγοντας την τοποθεσία που θα τους επέτρεπε να αναπτύξουν τις δυνάμεις τους.

Όταν οι αντίπαλοι στρατοί έρχονταν αντιμέτωποι, παρατάσσονταν για μάχη σε μορφή οπλιτικής φάλαγγας. Οι οπλίτες τάσσονταν, συνήθως, σε κλειστό σχηματισμό, σε μικρή σχετικά απόσταση μεταξύ τους. Ομοίως παρατάσσονταν και οι στοίχοι της φάλαγγας εις βάθος, με αποτέλεσμα ο κάθε οπλίτης να διαθέτει έκταση περίπου ενός τετραγωνικού μέτρου για να μάχεται. Εντούτοις, αν κρινόταν αναγκαίο η φάλαγγα μπορούσε να παραταχθεί σε αραιότερο σχηματισμό, δηλαδή με μεγαλύτερη απόσταση ανάμεσα στους οπλίτες της, τόσο στο μήκος του μετώπου της, όσο και στο βάθος των στοίχων.

Στην περίπτωση, δε, που κρινόταν αναγκαία η άσκηση μεγαλύτερης πίεσης στον εχθρό ή για περαιτέρω προστασία, οι Σπαρτιάτες οπλίτες πλησίαζαν τόσο πολύ μεταξύ τους, που οι ώμοι τους ακουμπούσαν. Ο κλειστός σχηματισμός, βέβαια, θεωρείτο ο πλέον ιδανικός, καθώς κατά την εφαρμογή του το δεξιό ακάλυπτο μέρος του οπλίτη προστατευόταν από την ασπίδα του συμπολεμιστή που βρισκόταν στα δεξιά του. Με αυτό τον τρόπο σχηματιζόταν ένα συμπαγές και αδιάρρηκτο «τείχος» από ασπίδες, στηριζόμενο στην αλληλεγγύη και την αλληλοπροστασία των Σπαρτιατών πολεμιστών.

Αμέσως ο στρατός παρατασσόταν για μάχη σε σχηματισμό φάλαγγας, πλαισιωμένης από τα σώματα των «ψιλών» και το ιππικό. Ακολούθως, ο βασιλιάς διέταζε τους αυλητές, οι οποίοι βρίσκονταν μέσα στις τάξεις των οπλιτών, να παίξουν με τους αυλούς τους την ωδή προς τους Διόσκουρους ήρωες, προκειμένου να δείξουν την εύνοια τους και να συνδράμουν τους άνδρες της πόλης τους στην επικείμενη πολεμική σύρραξη, που θα ξεσπούσε από στιγμή σε στιγμή.

 

Στην συνέχεια ο βασιλιάς ξεκινούσε πρώτος να τραγουδά έναν ύμνο του Τυρταίου, τον οποίο συνόδευαν οι αυλητές με τον υποβλητικό ήχο των αυλών τους. Πολύ σύντομα άπαντες, με στεντόρεια φωνή, τραγουδούσαν τον ύμνο αυτό, υπό τον βαθύ και δυνατό ήχο των αυλών, κάτι που πέρα από εντυπωσιακό, ήταν σίγουρα και τρομακτικό για τον εχθρό.

 

Η τακτική αυτή των Σπαρτιατών, δηλαδή ο συγχρονισμένος βηματισμός και η επίδειξη ψυχραιμίας, σε αντίθεση με αυτή άλλων οπλιτών που έτρεχαν για να επιπέσουν με ορμή στον εχθρό, είχε και ψυχολογικό αντίκτυπο στον αντίπαλο, στοχεύοντας στην κάμψη του ηθικού του. Βέβαια, ο ήχος των αυλών επιτελούσε και μια ακόμη λειτουργία, καθώς συγχρόνιζε τον βηματισμό των οπλιτών, με στόχο να παραμείνουν οι γραμμές τους αδιάσπαστες και σε τέλεια τάξη.

 

Όπως μας πληροφορεί ο Διόδωρος, στο εξής οι διαταγές δεν εκφωνούνταν μέσω των κηρύκων, αλλά δίνονταν με τον ήχο της σάλπιγγας, εξαιτίας της κλαγγής των όπλων και των ιαχών.

 

Επισημαίνεται ότι οι συνασπισμοί πόλεων – κρατών, οι οποίες ένωναν τους οπλιτικούς στρατούς προκειμένου να δώσουν μάχη, έγιναν συνήθεις περί τον 5ο αιώνα π.Χ. Οι Σπαρτιάτες δεν παρατάσσονταν πλέον μόνοι τους, αλλά μαζί με τους συμμάχους τους, καταλαμβάνοντας το δεξιό τιμητικό κέρας της συνολικής παράταξης.

 

 

Αρχείο

Επισκέπτες Συνδεδεμένοι

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 91 επισκέπτες

Επικοινωνία

Φόρμα Επικοινωνίας

email: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.