Παρασκευή, 22 Σεπτεμβρίου 2017

Τοις κείνων ρήμασι πειθόμενοι [#41]

Α’ Μέρος

Η πορεία προς την μάχη

 

Η σπαρτιατική πολεμική μέθοδος περιγράφεται με αρκετή ακρίβεια και παραστατικότητα διαμέσου του Ξενοφώντα, στο έργο του «Λακεδαιμονίων Πολιτεία».

Η απόφαση για πόλεμο και εκστρατεία εναντίον των αντιπάλων λαμβανόταν από τους πολίτες που θα συμμετείχαν στην φάλαγγα των οπλιτών. Η πλειοψηφία τους έπρεπε να αποφασίσει υπέρ της έναρξης των εχθροπραξιών, αναλαμβάνοντας έτσι το βάρος των επιχειρήσεων.

Με την έναρξη του πολέμου οι Έφοροι κινητοποιούσαν τον στρατό, καλώντας πρώτους στα όπλα τους έμπειρους, που βρίσκονταν στην ακμή της ζωής τους. Η ηλικία των μάχιμων που επιστρατεύονταν κυμαινόταν μεταξύ το 20 – 55 ετών, αλλά σε περίπτωση ανάγκης καλούνταν και όσοι ήταν μεταξύ των 55 – 60 ετών.

Μετά την συγκέντρωση του στρατού, οι οπλίτες παρατάσσονταν στεφανωμένοι με τα κράνη και τις ασπίδες μπροστά στα πόδια τους. Η εκστρατεία ξεκινούσε με θυσία προς τους προστάτες θεούς της πόλης και εκτίμηση των οιωνών, καθώς για να είναι αίσια η έκβαση της μάχης οι Σπαρτιάτες φρόντιζαν να εξασφαλίσουν πρώτα την εύνοια του θείου στοιχείου. Έτσι, ο Σπαρτιάτης βασιλιάς, πριν αναχωρήσει για τον πόλεμο ως επικεφαλής του στρατού, πραγματοποιούσε θυσία προς τον «Δία Αγήτορα».

Εν συνεχεία εξετάζονταν οι οιωνοί που αφορούσαν την θυσία και στην περίπτωση που ήταν ευνοϊκοί ένας Σπαρτιάτης πολεμιστής άναβε μια δάδα με την φωτιά που έκαιγε στον βωμό. Ο πυρφόρος πολεμιστής ηγείτο του στρατεύματος, καθώς αυτό κατευθυνόταν προς τα σύνορα της σπαρτιατικής πόλης – κράτους. Πριν ο στρατός διαβεί τα σύνορα, ο βασιλιάς προσέφερε νέα θυσία στους θεούς. Ωστόσο, στο σημείο αυτό λέγεται ότι κάποιες φορές οι ικανοί και πεπειραμένοι στρατηγοί της πόλης, δεν λάμβαναν πάντοτε σοβαρά υπόψη τους οιωνούς.

Σύμφωνα με αρχαίες πηγές λάμβαναν χώρα ακόμα δυο θυσίες, μια προτού ο στρατός εξέλθει από τα σύνορα της πόλης του, καθώς και όταν εισερχόταν στην επικράτεια του εχθρού. Η δεύτερη αυτή θυσία απευθυνόταν στους προστάτες θεούς, στον θεό του πολέμου, αλλά και στους θεούς του αντιπάλου, με σκοπό να τους εξευμενίσει, εξασφαλίζοντας ότι δεν θα επενέβαιναν στην σύρραξη.

Στην συνέχεια ακολουθούσε το εμψυχωτικό άσμα των παιάνων του Τυρταίου, προς τιμήν των Διόσκουρων και των προγονικών ψυχών, το οποίο άκουγαν όλοι οι άνδρες που συγκεντρώνονταν στον κεντρικό χώρο του στρατοπέδου.Αυτός ο πολεμικός παιάνας συνέχιζε να παίζεται από τους αυλητές μέχρι την ολοκλήρωση των θυσιών και την μελέτη του σφάγιου από τους μάντεις. Το ιερό πυρ από τον βωμό της πρώτης θυσίας στην Σπάρτη εξακολουθούσε να προηγείται κατά την πορεία του στρατού μέσα από τα ξένα εδάφη, είτε αυτά ήταν φιλικά, είτε εχθρικά. Οι Σπαρτιάτες πολεμιστές μεριμνούσαν ώστε να μην σβήσει στιγμή η ιερή φωτιά, ενώ πλησίον του πυρφόρου πολεμιστή υπήρχαν πάντοτε ζώα προοριζόμενα για θυσία, μεταξύ των οποίων και ένα κοπάδι προβάτων. Όπως μας πληροφορεί ο Παυσανίας, του κοπαδιού αυτού ηγείτο μια αίγα, η οποία αποκαλείτο «κατοιάδας».

Επιπροσθέτως, τον βασιλιά συνόδευαν δυο εκ των πέντε Εφόρων, οι οποίοι είχαν συμβουλευτικό ρόλο, συνήθως σχετικά με πολιτικά ζητήματα που αφορούσαν τον πόλεμο. Τόσο αυτοί, όσο και οι πολέμαρχοι, οι λοχαγοί, οι πεντηκόνταρχοι και οι στρατάρχες, δηλαδή οι διοικητές των ψιλών, των μισθοφορικών σωμάτων και των σκευοφόρων του σπαρτιατικού στρατεύματος, παρευρίσκοντο σε όλες τις θυσίες που τελούσε ο βασιλιάς, όπως επίσης οι στρατηγοί και οι διοικητές των συμμαχικών στρατευμάτων, αν το επιθυμούσαν.

Έπειτα από το πέρας της θυσίας, η οποία συνήθως τελείτο στην αρχή της ημέρας και πριν το ξημέρωμα, ο βασιλιάς έδινε τις ημερήσιες διαταγές του στους ανώτερους αξιωματικούς, δηλαδή στους πολέμαρχους, ενώ η ενημέρωση σχετικά με τις βασιλικές διαταγές ακολουθούσε στο εξής την πορεία της στρατιωτικής ιεραρχίας. Αυτό σημαίνει ότι οι πολέμαρχοι ενημέρωναν τους λοχαγούς, οι λοχαγοί τους πεντηκόνταρχους και οι τελευταίοι τους ενωμοτάρχες, οι οποίοι με την σειρά τους ενημέρωναν τους απλούς οπλίτες.

 

 

Αρχείο

Επισκέπτες Συνδεδεμένοι

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 130 επισκέπτες

Επικοινωνία

Φόρμα Επικοινωνίας

email: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.