Παρασκευή, 07 Ιουλίου 2017

Παραδοσιακά Μονοπάτια [#30]

Εικόνα: Θεόφιλος Κεφαλάς – Χατζημιχαήλ, «Το Εισόδημα Στο Μόλυβο», Πίνακας που απεικονίζει αλώνισμα στη Λέσβο. Κυρίαρχο στοιχείο του ζωγράφου η απεικόνιση της ελληνικής Παράδοσης και Ιστορίας.

 

Ο ελληνικός λαός ονομάζει τον μήνα Ιούλιο και Αλωνάρη, Αλωνιστή, Αλωνιάτη ή Αλωνευτή, επειδή κατά τη διάρκειά του πραγματοποιείται το αλώνισμα του σιταριού. Άλλες ονομασίες του είναι Γυαλιστής ή Γυαλινός, σε περιοχές όπως στη Νάξο και στη Χίο, επειδή τον Ιούλιο «γυαλίζουν» δηλαδή ωριμάζουν τα σταφύλια. Εκτός από το αλώνισμα γίνεται κατά παράδοση και το σκάλισμα των καπνών, του καλαμποκιού και της πατάτας και το θειάφισμα των αμπελών. Στις ελληνικές οικογένειες η εργασία του αλωνιστή εναλλασσόταν ανάμεσα στα μέλη της οικογένειας. Η διαδικασία εκτελείτο, πριν την επικράτηση της τεχνολογίας και των αλωνιστικών μηχανών, με τη βοήθεια βοοειδών ή αλόγων ή γαϊδουριών. Στη συνέχεια χρησιμοποιείτο η δικάνη, ένα πλατύ ξύλο με κολλημένες κοφτερές πέτρες (και αργότερο ακονισμένο σίδερο) στο κάτω μέρος του. Μετά το μάζεμα του λειώματος – το λεγόμενο «μάλαμα», καθαρό σιτάρι - οι αλωνιστές πλένονταν («νίβονταν») και ράντιζαν τον σωρό που είχαν συγκεντρώσει. Επίσης οι άνδρες διαμόρφωναν το προϊόν σε στενόμακρο όγκο, το «λαμνί» και περίμεναν τον κατάλληλο άνεμο για το λύχνισμά του.

Η λαϊκή ευχή που δινόταν παραδοσιακά κατά το αλώνισμα είναι «Χίλια μόδια και το αγώι χώρια»: Ο μόδιος αναφέρεται ήδη στον ‘Όμηρο κατά την αρχαιότητα και το μόδιο ή μόδι ήταν μέτρο χωρητικότητας σιτηρών ακόμη και στην εποχή της ρωμαίκής και βυζαντινής αυτοκρατορίας. Ως μέτρο σιτηρών χρησιμοποιείτο στην Κρήτη, ως μέτρο ελαιοπαραγωγής στη Λέσβο και ως μέτρο υγρών και γεννημάτων στη Χίο.

Με το πρώτο ζυμάρι που παρήγαγαν από το νέο αλεύρι, παρασκεύαζαν ένα ξεχωριστό κομμάτι, το «κλικούδι» και το άφηναν στη βρύση του χωριού ή οικισμού. Κατά την παράδοση, η γυναίκα που το έβρισκε πρώτη πηγαίνοντας να πάρει νερό, το μοίραζε στις υπόλοιπες γυναίκες που θα περνούσαν.

 

Αρχείο

Επισκέπτες Συνδεδεμένοι

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 75 επισκέπτες

Επικοινωνία

Φόρμα Επικοινωνίας

email: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.