Σάββατο, 01 Απριλίου 2017

Παραδοσιακά Μονοπάτια [#16]

Φωτογραφία: Τσάμικος λεβέντικος χορός από παραδοσιακά ενδεδυμένους άνδρες.

Στον αρχαίο κόσμο ο χορός εθεωρείτο δώρο των Θεών προς τον άνθρωπο, ώστε να μπορεί αυτός να ανακουφίζεται από τις θλίψεις του. Στα ομηρικά έπη ήδη διαπιστώνονται περιγραφές χορών, ενώ από τη Θεογονία του Ησίοδου μάθαμε τις Μούσες, ανάμεσα στις οποίες ήταν η Τερψιχόρη, αρχικά Μούσα του Χορού και μεταγενέστερα Μούσα της Λυρικής Ποίησης και των Δραματικών Χορικών. Σε τοιχογραφίες που έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη διακρίνονται χοροί. Έτσι λοιπόν κατά την κλασσική εποχή ήδη ο Χορός είχε σαφή χαρακτήρα.

Το πλήθος χορών ανά τον Ελληνισμό διακρίνεται σε Τροιζήνιους, Επιζεφύριους, Ιωνικούς, Μαντινειακούς κ.ά. και οι χοροί αυτοί αποτέλεσαν για τον λαό μέσο ψυχαγωγίας ή και διατήρησης της εθνικής φλόγας σε δύσκολους καιρούς. Είναι μάλιστα αξιοσημείωτο το γεγονός ότι οι χοροί με τους αρχαίους ρυθμούς επέζησαν κατά τη διάρκεια του Βυζαντίου παρά το ότι η στάση Ορθόδοξης και Καθολικής Εκκλησίας δεν ήταν φιλική ως προς αυτούς.

Από παλιά οι χοροί γίνονταν σε κύκλο, είτε μιλάμε για πολεμικούς χορούς όπως ο Πυρρίχιος που έχει αναλυθεί ξεχωριστά, είτε για ψυχαγωγικούς όπως ο Συρτός. Ο Πυρρίχιος επιβίωσε και συνεχίζεται στις παραδόσεις του Ποντιακού Ελληνισμού και ο Συρτός και άλλοι χορεύονται σε δεκάδες περιοχές. Επί οθωμανικής κυριαρχίας ο ελληνικός χορός συνετέλεσε στη διατήρηση της εθνικής συνείδησης και συνόδευε τον λαό σε χαρές, γάμους, οικογενειακές και θρησκευτικές εορτές ενώ ταυτόχρονα ανόρθωνε το ηθικό του υπόδουλου ελληνισμού. Χορεύονταν τραγούδια που αφορούσαν τους κατά τόπους θρύλους ή ιστορίες σχετικά με τους Τούρκους και όχι μόνο. Είναι χαρακτηριστικό ότι στους παραδοσιακούς χορούς και στα ανάλογα τραγούδια δόθηκε ιστορική – ηρωική διάσταση καθώς μέσα σε αυτούς περιγράφονταν τα κατορθώματα των Αγωνιστών της Ελευθερίας. Επίσης κάποιοι χοροί λέγονται και «κλέφτικοι» επειδή τους συναντάμε σε συνήθειες Κλεφτών και Αρματολών. Αυτοί οι χοροί ήταν συνδεδεμένοι με τη ψυχική πολεμική προετοιμασία των άτακτων στρατιωτικών αυτών σωμάτων. Στην παραπάνω φωτογραφία εικονίζεται ένας τέτοιος χορός, ο Τσάμικος. Η ετυμολογία της λέξης προέρχεται κατά μία εκδοχή από τη λέξη «Τσάμης» που σημαίνει ψηλός και κατά μια άλλη εκδοχή από την Τσαμουριά, περιοχή της Θεσπρωτίας στην Ήπειρο. Ο χορός ονομάζεται επίσης και Κλέφτικος, καθώς χορεύονταν από τους Κλέφτες την εποχή της οθωμανικής κατοχής. Επιζούν από την εποχή των εθνικών αγώνων του ’21 επίσης οι χοροί «Καγκελευτός» στη Χαλκιδική, «Μακρυνίτσα» στη Νάουσα και ο «Χορός του Ζαλόγγου» στην Ήπειρο.

Από την ίδρυση του νέου ελληνικού κράτους και ύστερα, σε λαϊκές εορτές και σημαντικές ημέρες της Ορθοδοξίας (π.χ. Λαμπρή) οι παραδοσιακοί χοροί, πραγματοποιούμενοι πολλές φορές με παραδοσιακές ανδρικές και γυναικείες ενδυμασίες, συμβάλλει στην αντίσταση κατά της αλλοτρίωσης από τη σύγχρονη ζωή. Διακρίνονται δύο βασικές κατηγορίες χορών: οι στεριανοί και οι νησιώτικοι. Πολλοί γονείς συνεχίζουν να ενθαρρύνουν τα τέκνα τους να ακολουθήσουν τη χορευτική μας παράδοση αλλά οπωσδήποτε ο θεσμός δεν είναι εξίσου ισχυρός με παλαιότερες εποχές.

 

Αρχείο

Επισκέπτες Συνδεδεμένοι

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 90 επισκέπτες

Επικοινωνία

Φόρμα Επικοινωνίας

email: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.