Πέμπτη, 27 Νοεμβρίου 2014

Πνεύμα Αθανάτων [#90]

Β’ Μέρος
 
Ερασίστρατος
Τα ιατρικά του επιτεύγματα και η «ασθένεια του Αντίοχου».
 
Ανάμεσα στα επιτεύγματα του, λοιπόν, η ανακάλυψη του κυκλοφοριακού συστήματος είχε εξέχουσα θέση, γεγονός που αποδεικνύεται από ένα σύγγραμμα του, στο οποίο περιέγραφε λεπτομερώς τη λειτουργία της καρδιάς. Αναφέρθηκε στην «τριπλοκία των αγγείων», καθώς θεωρούσε ότι όλα τα όργανα του ανθρώπινου σώματος είναι εφοδιασμένα με τριών ειδών αγγεία, τις φλέβες, τις αρτηρίες και τα νεύρα. Ωστόσο, οι αρτηρίες,  κατά την αντίληψή του, δεν περιείχαν αίμα αλλά «πνεύμα», το οποίο συνεχώς ανανεωνόταν με την αναπνοή. Βέβαια, γνώριζε πως όταν κοπεί μια αρτηρία τρέχει αίμα, και έτσι καθώς βρέθηκε υποχρεωμένος να εξηγήσει το φαινόμενο, δέχθηκε αναγκαστικά την ύπαρξη «συναναστομώσεων», υποθετικών, δηλαδή, διόδων επικοινωνίας των αρτηριών με τις φλέβες, κάτι που περιγράφει χονδροειδώς την πρώτη σχέση φλεβών και αρτηριών. Πάντως, είναι γεγονός ότι η μελέτη του για την κυκλοφορία του αίματος τον οδήγησε σε χρήσιμα συμπεράσματα, τα οποία τα χρησιμοποιούσε για την θεραπεία ασθενειών. Θεωρούσε ότι η σωστή κυκλοφορία του αίματος συντελούσε στην υγεία, ενώ η παρεμπόδιση της κυκλοφορίας του, εξαιτίας της πλήρωσης των αγγείων με αίμα και του πλεονάσματος τροφής, οδηγούσε σε ασθένειες. 
Ακόμη, προχώρησε στην ανακάλυψη και την περιγραφή του νευρικού συστήματος, το οποίο κατέταξε σε δυο διαφορετικές κατηγορίες, στο αισθητήριο και στο κινητικό νευρικό σύστημα. Επιπλέον, μελέτησε το πεπτικό σύστημα και τα αποτελέσματα της διατροφής, ενώ διατύπωσε και μια θεωρία, σύμφωνα με την οποία η διατροφή, τα νεύρα και ο εγκέφαλος επιδρούν στις νοητικές ασθένειες. Κατ’ επέκταση, ο Ερασίστρατος προέβη σε πλήθος άλλων σημαντικών ιατρικών ανακαλύψεων, οι οποίες σήμερα φαντάζουν εξωπραγματικές για την εποχή εκείνη, ενδεικτική των οποίων ήταν η ανακάλυψη του καθετήρα, για την τεχνητή εκκένωση της ουροδόχου κύστης. Επίσης, έκανε έρευνες στην κυκλοφορία του αίματος και διατύπωσε την πεποίθηση ότι στις αρτηρίες κυκλοφορεί αέρας. Ανακάλυψε τη λειτουργία των βαλβίδων της καρδιάς, και συγκεκριμένα της αορτικής βαλβίδας, η οποία, σύμφωνα με τις θεωρίες του, υποχρέωνε το ζωτικό πνεύμα να πορευθεί μέσα από την αορτή.
Στο σημείο αυτό, αξίζει να αναφερθεί μια ιστορία, η οποία σώζεται σε πλήθος αρχαίων κειμένων, και αφορά την «ασθένεια του Αντίοχου». Ο Σέλευκος είχε παντρευτεί σε μεγάλη ηλικία την Στρατονίκη, αδελφή του Δημήτριου του Πολιορκητή, η οποία του είχε χαρίσει έναν απόγονο. Ο Αντίοχος, γιος του Σέλευκου, ερωτεύτηκε παράφορα τη μητριά του, αλλά κρατούσε το πάθος του μυστικό, με αποτέλεσμα να πάθει μελαγχολία από τον πόθο. Ωστόσο, όσοι ιατροί τον εξέτασαν δεν κατόρθωσαν να βρουν την αιτία. Τότε ο Ερασίστρατος απέκλεισε τις σωματικές ασθένειες και υπέθεσε πως είχε να αντιμετωπίσει μια πνευματική νόσο. Έτσι, εξετάζοντας τον Αντίοχο  κατέγραψε τις παρατηρήσεις του, οι οποίες έδειξαν σημαντική διαφορά των παλμών της καρδιάς, του σφυγμούκαι του χρώματος της επιδερμίδας του, όποτε εκείνος βρισκόταν κοντά στην Στρατονίκη, παρατηρώντας ταυτόχρονα ότι τα συμπτώματα αυτά δεν εμφανίζονταν σε καμιά άλλη περίπτωση.
Ο Ερασίστρατος, όμως, εξαιτίας της λεπτότητας της περίστασης, χρησιμοποίησε ένα τέχνασμα με σκοπό να αποκαλύψει την ασθένεια του πρίγκιπα.  Πήγε, λοιπόν, στον Σέλευκο και του είπε ότι η ασθένεια του γιου του είναι αθεράπευτη, αφού είναι ερωτευμένος με μια γυναίκα που δεν μπορεί ποτέ να την αποκτήσει. Ο Σέλευκος τον ρώτησε ποια είναι αυτή η θνητή που δεν μπορεί να αποκτήσει ο γιος του. Τότε ο Ερασίστρατος προσποιήθηκε ότι πρόκειται για τη δική του σύζυγο. Ο Σέλευκος, τότε, άρχισε να του τάζει όλο και μεγαλύτερα δώρα για να τον πείσει να παραχωρήσει την γυναίκα του στον Αντίοχο. Ο Ερασίστρατος, όμως, έμενε κάθε φορά ανένδοτος, λέγοντας: «Μα, αφού είναι δική μου η γυναίκα». Όταν η πίεση του Σέλευκου είχε γίνει πλέον αφόρητη, τότε ο Ερασίστρατος τον ρώτησε: «Τι θα έκανες εσύ αν ήταν η δική σου γυναίκα;»  και ο Σέλευκος αποκρίθηκε «Θα του την έδινα!».Τότε ο Ερασίστρατος του αποκάλυψε την αλήθεια. Ο Σέλευκος κράτησε τον λόγο του και παραχώρησε τη γυναίκα του στον γιο του.
 
Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: « Πνεύμα Αθανάτων [#89] Πνεύμα Αθανάτων [#91] »

 

Αρχείο

Επισκέπτες Συνδεδεμένοι

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 49 επισκέπτες

Επικοινωνία

Φόρμα Επικοινωνίας

email: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.