Πέμπτη, 27 Μαρτίου 2014

Πνεύμα Αθανάτων [#55]

Α’ Μέρος

Αίσωπος

Ο «πατέρας» του αρχαίου μύθου.

Ο Αίσωπος ήταν αρχαίος Έλληνας μυθοποιός και μυθογράφος. Αναφέρεται ως ο διασημότερος στο είδος του, ενώ χαρακτηρίστηκε ως ο αναμφισβήτητος «πατέρας» του αρχαίου μύθου, τόσο από τους σύγχρονους, όσο και από μεταγενέστερους του. Παράλληλα, θεωρείται ιδρυτής του λογοτεχνικού είδους που μετέπειτα ονομάστηκε παραβολή ή αλληγορία και χαρακτηρίζεται κορυφαίος στο είδος της διδακτικής μυθολογίας. Από τον ίδιο δεν παραδίδεται κάποιο σχετικό, ιδιόχειρο σύγγραμμα για το έργο του, καθώς όλους τους μύθους τους διηγούνταν προφορικά.

Ήταν ταπεινής καταγωγής, ενώ ο θρύλος τον παρουσιάζει ως κακόμορφο και τραυλό, αλλά ευφυέστατο. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι αν και ζούσε ως δούλος, οι Αθηναίοι στήσανε προς τιμήν του ανδριάντα, θέλοντας να δείξουν με αυτό τον τρόπο ότι ο άνθρωπος που είναι άξιος για τη ζωή και το έργο του, πρέπει να τιμάται, ανεξάρτητα από την καταγωγή του. Ο Αίσωπος διακρινόταν για τις ευφυολογίες και τις αστειότητες του, ενώ λέγεται ότι επαγγελόταν τον γελωτοποιό. Παρόλα αυτά, ήταν βαθιά φιλοσοφημένος και στοχαστικός, με μια σπάνια γνώση για την ανθρώπινη φύση και την κοινωνία. Τις απόψεις του για τα ανθρώπινα και τα συμβαίνοντα, ηθικά, κοινωνικά, αλλά και πολιτικά, τις διοχέτευε μέσα από μύθους. Ακόμα και η χρησιμοποίηση ζώων σε πρωταγωνιστικό ρόλο είχε σκόπιμο χαρακτήρα, ώστε οι διδαχές του να γίνονται καταληπτές με έναν ιδιαίτερο και ασυνήθιστο τρόπο. Έτσι, με τη μέθοδο της μυθοποιίας που δημιούργησε, κατάφερε να της δώσει μια ιδιάζουσα μορφή και μια ανέφικτη τελειότητα.  

Είναι γεγονός ότι οι πληροφορίες σχετικά με τη ζωή του συχνά είναι ανακριβείς ή περιορισμένες, ενώ από πολλούς αμφισβητείται ακόμη και η ύπαρξη του. Η βιογραφία του συνεγράφη από τον μοναχό Μάξιμο Πλανούδη τον 14ο αιώνα μ.Χ., στην οποία εμπεριέχονταν πλήθος ανέκδοτων για τη ζωή και τη δράση του. Η γέννηση του Αισώπου τοποθετείται περίπου τον 7ο αιώνα π.Χ., ενώ αναφορές για τη δράση του εντοπίζονται κυρίως την περίοδο του 6ου αιώνα π.Χ. Όσον αφορά στον τόπο καταγωγής του, υπήρξε αντικείμενο διεκδικήσεων ανάμεσα σε μια πληθώρα πόλεων. Συγκεκριμένα, σχετικές πηγές ανάγουν την καταγωγή του στην Φρυγία, ενώ άλλες τοποθετούν τη γέννηση του στη Σάμο, στην Θράκη, στις Σάρδεις, στην Αίγυπτο, ακόμα και σε περιοχές της Αφρικής, όπως είναι η Αιθιοπία. Η τελευταία αυτή πληροφορία στηρίχτηκε στο επιχείρημα, ότι στις ιστορίες του υπήρχαν συχνές αναφορές σε είδη ζώων που ήταν άγνωστα μέχρι τότε στην Ευρώπη και την Αφρική. Επίσης, μια αιτιολόγηση ως προς αυτό το ζήτημα φέρεται να είναι τα πολλά ταξίδια που είχε πραγματοποιήσει κατά την διάρκεια του βίου του.

Επιπλέον, σύμφωνα με μεταγενέστερες μαρτυρίες, φαίνεται να έλαβε μέρος στο συμπόσιο των Επτά Σοφών, ελέγχοντας τους λόγους τους, με την σοφία και την ευφυολογία του. Ακόμη, λέγεται ότι κάποια στιγμή της ζωής του βρέθηκε στην αυλή του βασιλιά Κροίσου, του οποίου ήταν σύμβουλος και ευνοούμενος.

Ειδικότερα, ο αρχαίος μυθοποιός πιθανολογείται ότι γεννήθηκε από οικογένεια δούλων το 625 π.Χ. στο Αμόριο της Φρυγίας, όντας και ο ίδιος δούλος του φιλοσόφου Ιάδμονα. Έζησε στη Σάμο, πραγματοποίησε ταξίδια στην Αίγυπτο και την Ανατολή και απεβίωσε στους Δελφούς το 560 π.Χ, όπου είχε σταλεί από τον βασιλιά Κροίσο, με σκοπό να λάβει χρησμό από το μαντείο. Μια εκ των επικρατέστερων απόψεων που εντοπίζονται σχετικά με το θάνατο του, αναφέρει ότι είχε κατηγορηθεί για ιεροσυλία και είχε καταδικαστεί σε θάνατο από ιεροδικαστές, γκρεμίζοντας τον από την κορυφή του Παρνασσού. Σύμφωνα, λοιπόν, με αυτή την εκδοχή, ο Αίσωπος είχε σταλθεί από τον Κροίσο με προσφορές δώρων στον περίφημο ναό του Απόλλωνα στους Δελφούς, όπου διαπιστώνοντας εκεί τις απάτες και την απληστία των τοπικών ιερέων, τους κατηγόρησε με τρόπο σαρκαστικό, ότι μάντευαν με σκοπό να πλουτίζουν, ενώ οι κάτοικοι είχαν παραμελήσει την καλλιέργεια των κτημάτων τους και την φροντίδα των ζώων τους, ζώντας από τα αφιερώματα των προσκυνητών. Το αποτέλεσμα ήταν οι ιερείς να εξοργιστούν με το θράσος του, αποφασίζοντας να τον θανατώσουν με δόλο. Έτσι, έστησαν εις βάρος του μια ολόκληρη σκευωρία. Πήραν από το ιερό του ναού μια χρυσή φιάλη και την έκρυψαν στις αποσκευές του, κατηγορώντας τον, στη συνέχεια, για κλοπή και ιεροσυλία. Σύμφωνα με την παράδοση, μετά τον θάνατο του ο Απόλλωνας τιμώρησε αυτή την αδικία, στέλνοντας στους κατοίκους των Δελφών μεγάλη πείνα και λιμό, ενώ εκείνοι για να εξιλεωθούν έστησαν μια μαρμάρινη στήλη προς τιμήν του Αισώπου.

Ωστόσο, βάση μια άλλης εκδοχής, ο Αίσωπος υπήρξε δούλος κάποιου κτηματία, που του είχε αναθέσει τα καθήκοντα του βοσκού. Μια μέρα, όμως, βλέποντας τον επιστάτη να κακομεταχειρίζεται και να χτυπά, αδίκως, έναν άλλο δούλο, έσπευσε να τον βοηθήσει. Ο επιστάτης για εκδίκηση τον κατηγόρησε στον κτηματία, και εκείνος με τη σειρά του αποφάσισε να τον πουλήσει στην αγορά της Εφέσου. Τότε ο Αίσωπος αγοράστηκε από τον σοφό Ξάνθο από τη Σάμο ως δούλος του, καθώς του είχε κεντρίσει το ενδιαφέρον το έξυπνο βλέμμα του. Ο Ξάνθος πραγματοποίησε ταξίδια σε μια προσπάθεια να γνωρίσει τον κόσμο, έχοντας μαζί του και τον Αίσωπο. Στη συνέχεια, τον πούλησε σε έναν άλλο Σάμιο σοφό, τον Ιάδμονα, ο οποίος εκτιμώντας τα πνευματικά του χαρακτηριστικά, την ιδιοφυΐα και την σοφία του, του χάρισε τελικά την ελευθερία του. 

 
Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: « Πνεύμα Αθανάτων [#54] Πνεύμα Αθανάτων [#56] »

 

Αρχείο

Επισκέπτες Συνδεδεμένοι

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 46 επισκέπτες

Επικοινωνία

Φόρμα Επικοινωνίας

email: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.