Πέμπτη, 27 Φεβρουαρίου 2014

Πνεύμα Αθανάτων [#51]

Β’ Μέρος

 

Μένανδρος

Επίκεντρο του έργου του ο απλός άνθρωπος και οι συνήθειες του.

 

Περιέγραφε με εξαιρετική ευφυΐα και χάρη την κοινωνική και οικογενειακή ζωή της εποχής του, ενώ με τους στίχους του διακωμωδούσε διάφορους ανθρώπινους χαρακτήρες, (φιλάργυρους γέροντες, ακόλαστους νέους, πονηρούς δούλους), καθώς και τα πάθη και ελαττώματα στις οικογενειακές και ερωτικές σχέσεις. Δεν τον ενδιέφεραν οι πολιτικές εξελίξεις, καθώς εστίαζε αποκλειστικά στα πρόσωπα, με τις επιθυμίες, τα πάθη και τις αρετές τους. Ειδικότερα, οι ιστορίες του είχαν επίκεντρο τον έρωτα των νέων, αλλά και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν μέχρι να πετύχουν την πολυπόθητη ένωση τους.

Οι αντιλήψεις του κρίθηκαν ως προοδευτικές, καθώς υπερασπιζόταν την γυναίκα, τα δικαιώματα των παιδιών, κατακεραύνωνε τις κακές πλευρές και συνήθειες των ανθρώπων, ενώ έδειχνε συμπάθεια προς τους δούλους. Ένα ακόμη χαρακτηριστικό στοιχείο των έργων του ήταν η συχνή παράθεση γνωμικών και συμβουλών, που αποτελούν μεγάλες και αιώνιες αλήθειες σχετικά με τα προβλήματα και τις καταστάσεις της ανθρώπινης ζωής. Με θαυμαστό τρόπο ανέλυε σε βάθος τον ανθρώπινο χαρακτήρα, καταλήγοντας συνήθως σε περίφημα γνωμικά και αφορισμούς, πολύτιμα αποστάγματα μελέτης και σοφίας.

Επίσης, σημειώνεται η σημαντική επίδραση που άσκησαν  τα έργα του τόσο στο Ρωμαϊκό δράμα, όσο και στο Ευρωπαϊκό θέατρο μετά την περίοδο της Αναγέννησης. Έργα του ίδιου διασκεύασαν και αντέγραψαν οι Ρωμαίοι ποιητές Τερέντιος, Τάκιτος και Πλαύτος, τον οποίο ο Καίσαρας αποκαλούσε «μικρό Μένανδρο», τα έργα των οποίων αποτέλεσαν σημαντικές πηγές για το έργο του, που μέχρι πρότινος θεωρείτο χαμένο. Η αρχαιολογική σκαπάνη μόλις τον 20ο αιώνα έφερε στο φως της δημοσιότητας ευρήματα εξέχουσας σημασίας και θραύσματα των συγγραμμάτων του, και συγκεκριμένα μέσω των Οξυρρύγχειων παπύρων.

Από τα έργα του ποιητή μόνο ένα σώθηκε ολόκληρο, ο «Δύσκολος» ,το οποίο παρουσιάστηκε στην Αθήνα μόλις λίγα χρόνια πριν. Επιπλέον, σχεδόν ολόκληρα διασώζονται τα συγγράμματα του οι «Επιτρέποντες», η«Σαμία» και η «Περικειρομένη», τα οποία ήταν αρκετά για να καταδείξουν την μεγάλη του τέχνη. Τα έργα του αυτά, αν και είχαν μικρότερη έκταση, μελετήθηκαν και παρουσιάστηκαν κατά τα νεότερα χρόνια, κυρίως από Γερμανούς Ελληνιστές φιλοσόφους. Ακόμη, στον Μένανδρο αποδίδεται και η ανθολόγηση γνωμικών, «Μενάνδρου γνώμαι μονόστιχοι», η οποία χρησιμοποιήθηκε πολλούς αιώνες σαν διδακτικό βιβλίο, ενώ άλλα έργα του ήταν οι «Σικυώνιοι», η «Ασπίς», ο «Μισούμενος», ο «Γεωργός», ο «Ήρως», ο «Κόλαξ» και το «Φάσμα».

Ο Μένανδρος φαίνεται να εκτιμούσε πολύ τον Ευριπίδη, τον οποίο θαύμαζε απεριόριστα, ακολουθώντας τη δική του συνήθεια να φιλοσοφεί επί σκηνής. Άλλωστε, δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι σε αρκετές περιπτώσεις τα γνωμικά των δυο σπουδαίων ποιητών ταυτίζονται ως προς την ουσία του νοήματος τους. Τα έργα του τα απέδωσε με  απλότητα,  εκφραστική  δεινότητα,  πνεύμα  και  χάρη, ενώ υπήρξε  πραγματικά  ανυπέρβλητος  ως  προς την παράθεση αφορισμών και αποφθεγμάτων σχετικά με όλες τις περιστάσεις της ανθρώπινης  ζωής. Η φήμη του ήταν πολύ μεγάλη, γεγονός που αποδεικνύεται από το γεγονός ότι πολλοί καλλιεργημένοι Έλληνες και Ρωμαίοι επιθυμούσαν να έχουν στο σπίτι τους την προτομή του Μενάνδρου.

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: « Πνεύμα Αθανάτων [#50] Πνεύμα Αθανάτων [#52] »

 

Αρχείο

Επισκέπτες Συνδεδεμένοι

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 78 επισκέπτες

Επικοινωνία

Φόρμα Επικοινωνίας

email: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.