Δευτέρα, 29 Απριλίου 2013

Η ναυμαχία του Γέροντα

Το έτος 1824, ο Σουλτάνος Μαχμούτ ΄Β αντιλαμβάνονταν ότι πολύ δύσκολα θα μπορούσε να καταπνίξει την ελληνική επανάσταση. Ένας από τους κυριότερους παράγοντες της αδυναμίας του να κυριαρχήσει στους επαναστατημένους Έλληνες, ήταν σαφώς η αποτυχία του να καταστρέψει τον ελληνικό στόλο. Για τον λόγο αυτό και ζήτησε την βοήθεια του Μωχάμετ Αλή, του αυτόνομου διοικητή της Αιγύπτου.

Στις 29 Μαϊου, ο τουρκοαιγυπτιακός στόλος κατέστρεψε την Κάσο και στις 21 Ιουνίου τα Ψαρά. Κατά την καταστροφή των δύο προπύργιων του ναυτικού αγώνα των Ελλήνων, οι Τούρκοι και οι Αιγύπτιοι προχώρησαν σε τρομερές βιαιότητες. Κατασφάγιασαν χιλιάδες αμάχους, ανάμεσά τους γυναίκες και παιδιά ενώ όσοι δεν εκτελέστηκαν πωλήθηκαν ως δούλοι σε διάφορα παζάρια της Ανατολής. Με την καταστροφή αυτών των νησιών, οι επαναστάτες συνειδητοποίησαν ότι πρέπει να αφήσουν κατά μέρος τις εμφύλιες προστριβές και να οργανώσουν το παραμελημένο ναυτικό.

Για την αναδιοργάνωση του ελληνικού ναυτικού χρησιμοποιήθηκαν εμπορικά πλοία από τις Σπέτσες, την Ύδρα, την Κάσο και τα Ψαρά. Επικεφαλής τέθηκαν ο ναύαρχος Ιάκωβος Τομπάζης και στην συνέχεια ο Ανδρέας Μιαούλης, με υποναύαρχο τον Γεώργιο Σαχτούρη, όσο αναφορά την δύναμη της Ύδρας. Επικεφαλής από τις Σπέτσες, ο ναύαρχος Γεώργιος Ανδρούτσος και υποναύαρχος ο Ιωάννης Κυριακός. Τέλος την δύναμη των Ψαρών θα διοικούσε ο ναύαρχος Νικολής Αποστόλης.

Ύστερα από πολλές συγκρούσεις με τον ισλαμικό στόλο, όλα έδειχναν ότι μια μεγάλη ναυμαχία ήταν αναπόφευκτη. Η ναυμαχία αυτή θα έκρινε και την μοίρα της επανάστασης καθώς θα καθόριζε την κυριαρχία στο Αιγαίο που τόσο είχαν ανάγκη οι Τούρκοι για την κατάπνιξη της επανάστασης. Ο τουρκοαιγιπτιακός στόλος είχε στόχο την καταστροφή της Σάμου και ύστερα από μία αμφίρροπη σύγκρουση με τον ελληνικό αποσύρθηκε στον κόλπο της Αλικαρνασσού. Την ίδια στιγμή ο ελληνικός στόλος είναι αγκυροβολημένος στον κόλπο του Γέροντα, απέναντι από τα νησιά Λέρος και Λειψοί και περιμένει την εμφάνιση του εχθρού.

Το πρωί της 29ης Αυγούστου, μαζί με τις πρώτες ακτίνες του ήλιου εμφανίζεται και ο τουρκοαιγυπτιακός στόλος. Με έναν ελαφρό βορειοδυτικό άνεμο για σύμμαχο τους, οι Τούρκοι κατευθύνονται προς τον ελληνικό στόλο. Ο ελληνικός στόλος εκείνη την στιγμή βρισκόταν εγκλωβισμένος και έτοιμος να καταστραφεί. Οι Τούρκοι πριν καν να αρχίσει η ναυμαχία άρχισαν να πανηγυρίζουν καθώς θεωρούσαν την νίκη σίγουρη. Τότε όμως, ο Μιαούλης διατάσσει τα πλοία που βρισκόταν εντός του κόλπου να κατεβάσουν τις βάρκες ούτως ώστε να τα ρυμουλκήσουν εκτός του κόλπου, ώσπου να βρουν ευνοϊκό άνεμο για να παραταχθούν για μάχη. Οι Έλληνες ναύτες καταβάλλουν μια υπεράνθρωπη προσπάθεια, κωπηλατώντας ακατάπαυστα με όλο τους το σθένος υπό την ζέστη του Αυγουστιάτικου ήλιου. Τελικά κατάφεραν να απεγκλωβιστούν από το ακρωτήριο του γέροντα και να "βρουν αέρα", έτσι λοιπόν με το κατάρτι της ναυαρχίδας του Μιαούλη να είναι στολισμένο με τα σινιάλα που λέγαν "Σήμερα ή νίκη ή τάφος μας η θάλασσα" θα ξεκινούσε η μεγαλύτερη ναυμαχία της ελληνικής επανάστασης.

Το μεσημέρι της μοιραίας εκείνης μέρας ξεκίνησε η μεγάλη σύγκρουση. Τα μεγάλα αιγυπτιακά πολεμικά πλοία κανονιοβολούσαν ακατάπαυστα τα ελληνικά, τα οποία με διάφορους ελιγμούς προσπαθούσαν να ενωθούν με τα υπόλοιπα του στόλου και να βρουν ευνοϊκό άνεμο. Τα Ψαριανά πλοία υπό τον Νικολή Αποστόλη επιχειρούν επίθεση, μα τα εχθρικά πυρά σπάζουν το κατάρτι του πλοίου του Παπανικολή, και ο ίδιος αναγκάζεται να το πυρπολήσει. Η επίθεση αυτή αν και δεν πέτυχε προκάλεσε μεγάλη αναταραχή στον τουρκοαιγυπτιακό στόλο. Την αναταραχή αυτή εκμεταλλεύτηκαν οι Έλληνες θαλασσόλυκοι και εξαπέλυσαν αλλεπάλληλες επιθέσεις. Καθώς η ατμόσφαιρα είχε γίνει αποπνικτική από τον καπνό που προκαλούσαν τα αμέτρητα κανόνια των τουρκοαιγυπτίων, άδραξε την ευκαιρία ο Υδραίος Γεώργιος Θεοχάρης να πλησιάσει εξ επαφής μια τυνησιακή φρεγάτα των 46 πυροβόλων. Ο άνεμος όμως δεν ευνοούσε την ταχεία ανάπτυξη της φωτιάς και οι Τυνήσιοι ναύτες προσπαθούσαν πανικόβλητοι να την σβήσουν. Εκείνη την στιγμή, ο Μιαούλης διατάσσει τον Γεώργιο Βατικιώτη να επιτεθεί. Η τερατώδης φρεγάτα πυρπολείται από δύο πλευρές ώσπου τελικά η πυριτιδαποθήκη της παίρνει φωτιά και το πλοίο ανατινάσσεται Τουλάχιστον 1000 μουσουλμάνοι έχασαν την ζωή τους ενώ ο κυβερνήτης του πλοίου συνελήφθη. Η ανατίναξη της τυνησιακής φρεγάτας σήμανε και το τέλος της ναυμαχίας. Ο τουρκοαιγυπτιακός στόλος έντρομος και με καταρρακωμένο το ηθικό υποχώρησε προς τον Νότο. Η νίκη αυτή τον Ελλήνων ήταν καθοριστικής σημασίας καθώς με διαφορετικό αποτέλεσμα, η Σάμος θα είχε καταστραφεί μαζί με οποιαδήποτε ελπίδα αντίστασης στο Αιγαίο

 

Ηλίας Κυρίτσης

 

Αρχείο

Επισκέπτες Συνδεδεμένοι

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 41 επισκέπτες

Επικοινωνία

Φόρμα Επικοινωνίας

email: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.